धारशिव कोतवाल भरती परीक्षा 2023 प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका | Dharashiv Kotwal Bharti Previous Year Question Paper 2023

धारशिव कोतवाल भरती परीक्षा 2023 प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका | Dharashiv Kotwal Bharti 2023 Previous Year Question Paper

📝 Dharashiv Kotwal Bharti 2023 Question Paper & Answer Key (उत्तर व स्पष्टीकरणासह)

कोतवाल भरती परीक्षा – 2023  (उत्तरांसह व सविस्तर स्पष्टीकरणासह)
परीक्षा दिनांक: 30 जुलै 2023
वेळ: दुपारी 11.00 ते 12.00 (1 तास )
एकूण प्रश्न: 50 | एकूण गुण: 100

१) उस्मानाबाद जिल्ह्याचे हवामान कोणत्या प्रकारचे आहे ?
(A) उष्ण
(B) कोरडे
(C) उष्ण व कोरडे
(D) समशितोष्ण
✅ उत्तर: (C) उष्ण व कोरडे
📖 स्पष्टीकरण: उस्मानाबाद हा जिल्हा मराठवाडा विभागात येतो. येथे समुद्राचा प्रभाव नसल्याने व पर्जन्यमान कमी असल्यामुळे हवामान विषमता दर्शवते, म्हणजेच उन्हाळ्यात उष्ण आणि बहुतांश काळात कोरडे असते.

२) _____ येथे बौद्ध कालीन स्तुप आहे.
(A) तेर
(B) उस्मानाबाद
(C) येडशी
(D) सास्तूर
✅ उत्तर: (A) तेर
📖 स्पष्टीकरण: उस्मानाबाद जिल्ह्यातील ‘तेर’ (प्राचीन नाव तगर) हे एक महत्त्वाचे ऐतिहासिक व पुरातात्विक स्थळ आहे, जिथे बौद्धकालीन स्तूप आणि प्राचीन अवशेष आढळतात.

३) बीड व उस्मानाबाद जिल्ह्यांच्या सीमा कोणत्या नदीने स्पष्ट केल्या आहेत ?
(A) सीना
(B) तेरणा
(C) मांजरा
(D) बोरी
✅ उत्तर: (C) मांजरा
📖 स्पष्टीकरण: मांजरा ही नदी बीड आणि उस्मानाबाद जिल्ह्यांच्या नैसर्गिक सीमेचे काम करते.

४) २०११ च्या जनगणनेनुसार उस्मानाबाद जिल्ह्याची लोकसंख्या किती ?
(A) १४,५७,५७१
(B) १५,५७,५७१
(C) १६,५७,५७१
(D) १७,५१,५७१
✅ उत्तर: (C) १६,५७,५७१
📖 स्पष्टीकरण: २०११ च्या अधिकृत जनगणनेच्या आकडेवारीनुसार उस्मानाबाद जिल्ह्याची एकूण लोकसंख्या १६,५७,५७१ इतकी नोंदवली गेली आहे.

५) उस्मानाबाद जिल्ह्यातील लोहमार्ग कोणत्या तालुक्यातून गेला आहे ?
(A) भूम
(B) वाशी
(C) कळंब
(D) उस्मानाबाद
✅ उत्तर: (D) उस्मानाबाद
📖 स्पष्टीकरण: दिलेल्या पर्यायांपैकी भूम, वाशी, कळंब येथे रेल्वेमार्ग नसून मुख्य लोहमार्ग उस्मानाबाद तालुक्यातून जातो.

६) उमरगा तालुक्यात हातमागाचा व्यवसाय कोठे चालतो ?
(A) कसगी
(B) डाळींब
(C) सास्तूर
(D) मुरुम
✅ उत्तर: (D) मुरुम
📖 स्पष्टीकरण: उमरगा तालुक्यातील ‘मुरुम’ हे शहर पारंपरिक हातमाग व कापड उद्योगासाठी प्रसिद्ध आहे.

७) २०११ च्या जनगणनेनुसार उस्मानाबाद जिल्ह्यातील सर्वात कमी लोकसंख्या असलेला तालुका कोणता ?
(A) लोहारा
(B) भूम
(C) परंडा
(D) वाशी
✅ उत्तर: (D) वाशी
📖 स्पष्टीकरण: २०११ च्या जनगणनेनुसार वाशी हा उस्मानाबाद जिल्ह्यातील लोकसंख्येच्या दृष्टीने सर्वात लहान तालुका आहे.

८) जिल्ह्यातील महसूल उपविभाग कोठे नाही ?
(A) भूम
(B) कळंब
(C) उमरगा
(D) वाशी
✅ उत्तर: (D) वाशी
📖 स्पष्टीकरण: उस्मानाबाद जिल्ह्यात उपविभागीय अधिकारी (उपजिल्हाधिकारी) कार्यालये भूम, कळंब, उमरगा व उस्मानाबाद येथे असून वाशी येथे स्वतंत्र उपविभाग नाही.

९) उस्मानाबाद जिल्ह्यात क्षेत्रफळानुसार सर्वात मोठा तालुका कोणता ?
(A) उस्मानाबाद
(B) तुळजापूर
(C) उमरगा
(D) कळंब
✅ उत्तर: (B) तुळजापूर
📖 स्पष्टीकरण: भौगोलिक क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने तुळजापूर हा उस्मानाबाद जिल्ह्यातील सर्वात मोठा तालुका ठरतो.

१०) उस्मानाबाद जिल्ह्याचे विभाजन केव्हा झाले ?
(A) १५ ऑगस्ट, १९८२
(B) १५ ऑगस्ट, १९८१
(C) १६ ऑगस्ट, १९८२
(D) १६ ऑगस्ट, १९८१
✅ उत्तर: (C) १६ ऑगस्ट, १९८२
📖 स्पष्टीकरण: १६ ऑगस्ट १९८२ रोजी उस्मानाबाद जिल्ह्याचे विभाजन करून नवीन ‘लातूर’ जिल्हा निर्माण करण्यात आला.

११) “आमचे प्रफुल्ल कुलकर्णी सर सेवा निवृत्त झाले तेंव्हा शुभेच्छा देण्यांचा कार्यक्रम होता त्यावेळी सर्वांचा कंठ दाटून आला होता.” या वाक्यातील अधोरेखित अर्थाचा वाक्प्रचार सांगा ?
(A) अचानक बळ येणे
(B) कपाळाला हात लावणे
(C) गहिवरून येणे
(D) मोठ्याने रडणे
✅ उत्तर: (C) गहिवरून येणे
📖 स्पष्टीकरण: ‘कंठ दाटून येणे’ या वाक्प्रचाराचा अर्थ भावना अनावर होऊन घसा भरून येणे म्हणजेच ‘गहिवरून येणे’ असा होतो.

१२) एखाद्या वाक्यात नामाबद्दल विशेष माहिती सांगण्यासाठी काय वापरतात ?
(A) क्रियापद
(B) विशेषण
(C) सर्वनाम
(D) यापैकी नाही
✅ उत्तर: (B) विशेषण
📖 स्पष्टीकरण: नामाबद्दल विशेष माहिती सांगणाऱ्या शब्दाला ‘विशेषण’ म्हणतात.

१३) एकाक्षरी शब्द नेहमीच _____ असतात.
(A) दीर्घ
(B) ऱ्हस्व
(C) स्वर
(D) व्यंजन
✅ उत्तर: (A) दीर्घ
📖 स्पष्टीकरण: मराठी व्याकरणाच्या नियमानुसार एकाक्षरी शब्द (उदा. मी, ती, तू) हे नेहमी दीर्घ लिहिले जातात.

१४) “गरीबीतून मोलमजूरी करून सीताराम एक दिवस जिल्हाधिकारी झाला” म्हणतात ना…
(A) तहान लागल्यावर विहीर खणणे
(B) पदरी पडले पवित्र झाले
(C) टाकीचे घाव सोसल्याशिवाय देवपण मिळत नाही
(D) सत्तेपुढे शहाणपण नाही
✅ उत्तर: (C) टाकीचे घाव सोसल्याशिवाय देवपण मिळत नाही
📖 स्पष्टीकरण: अत्यंत कठीण परिश्रम आणि दुःखाचा सामना केल्यावरच मोठे यश मिळते, या अर्थाची योग्य म्हण हीच आहे.

१५) “कविता राऊतने धावण्यात सुवर्णपदक मिळविले.” या वाक्यातील अधोरेखित शब्दाची जात ओळखा.
(A) नाम
(B) सर्वनाम
(C) विशेषण
(D) क्रियापद
✅ उत्तर: (A) नाम
📖 स्पष्टीकरण: ‘कविता राऊत’ हे एका व्यक्तीचे नाव (विशेषनाम) आहे, त्यामुळे ती नामाची जात आहे.

१६) “काका, तुम्हीही बसा आमच्याजवळ.” या वाक्यातील क्रियापद ओळखा.
(A) तुम्हीही
(B) काका
(C) बसा
(D) आमच्याजवळ
✅ उत्तर: (C) बसा
📖 स्पष्टीकरण: वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणाऱ्या आणि कृती दाखवणाऱ्या शब्दाला क्रियापद म्हणतात. येथे ‘बसा’ हे क्रियापद आहे.

१७) “मी जळवा पाहील्या.” या वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे एकवचन कोणते ?
(A) जळ
(B) जळव
(C) जळू
(D) जळी
✅ उत्तर: (C) जळू
📖 स्पष्टीकरण: ‘जळू’ या स्त्रीलिंगी नामाचे अनेकवचन ‘जळवा’ असे होते. त्यामुळे ‘जळवा’चे एकवचन ‘जळू’ आहे.

१८) “तो हसला.” या क्रियापदाचा काळ ओळखा.
(A) वर्तमानकाळ
(B) भूतकाळ
(C) भविष्यकाळ
(D) साधाकाळ
✅ उत्तर: (B) भूतकाळ
📖 स्पष्टीकरण: हसण्याची क्रिया पूर्ण झालेली दर्शवली आहे, म्हणून हा साधा भूतकाळ आहे.

१९) “मी शारिरीक शिक्षणाच्या तासाला उपस्थित होतो.” या वाक्यातील अशुद्ध शब्द ओळखा.
(A) शारिरीक
(B) शिक्षणाच्या
(C) उपस्थित
(D) होतो
✅ उत्तर: (A) शारिरीक
📖 स्पष्टीकरण: शुद्धलेखनाच्या नियमानुसार योग्य शब्द ‘शारीरिक’ (पहिली रि, दुसरी री) असा लिहिला जातो.

२०) “सौरभ ज्याठिकाणी गेला होता तेथील परिस्थिती लक्षात घेऊन वर्तन करत होता.” या वाक्यातील अर्थाची म्हण पर्यायातून निवडा.
(A) दाम करी काम
(B) गर्वाचे घर खाली
(C) नवी विटी नवे राज्य
(D) देश तसा वेश
✅ उत्तर: (D) देश तसा वेश
📖 स्पष्टीकरण: ज्या ठिकाणी जाऊ तिथल्या चालीरीती व परिस्थितीनुसार वागणे म्हणजेच ‘देश तसा वेश’ होय.

२१) ‘राजमार्ग’ या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
(A) महामार्ग
(B) आडमार्ग
(C) अराजमार्ग
(D) छोटा मार्ग
✅ उत्तर: (B) आडमार्ग
📖 स्पष्टीकरण: ‘राजमार्ग’ म्हणजे मुख्य किंवा योग्य रस्ता; तर त्याचा विरुद्धार्थी शब्द ‘आडमार्ग’ (चुकीचा वा वाईट रस्ता) असा होतो.

२२) ‘मूर्खपणाचा सल्ला देणारा’ या अर्थाचा अलंकारिक शब्द खालीलपैकी कोणता ?
(A) उंटावरचा शहाणा
(B) बोकेसंन्यासी
(C) पांढरा परीस
(D) अकलेचा कांदा
✅ उत्तर: (A) उंटावरचा शहाणा
📖 स्पष्टीकरण: मूर्खपणाचा किंवा प्रत्यक्षात निरुपयोगी सल्ला देणाऱ्या व्यक्तीला अलंकारिक भाषेत ‘उंटावरचा शहाणा’ म्हणतात.

२३) खालीलपैकी अयोग्य जोडी कोणती ?
(A) अरण्याचा राजा – वनराज
(B) नाटक लिहिणारा – नट
(C) उपकाराची जाण ठेवणारा – कृतज्ञ
(D) एकटा राहणारा – एकलकोंडा
✅ उत्तर: (B) नाटक लिहिणारा – नट
📖 स्पष्टीकरण: नाटक लिहिणाऱ्याला ‘नाटककार’ म्हणतात, तर नाटकात अभिनय करणाऱ्याला ‘नट’ म्हणतात. त्यामुळे पर्याय (B) ही अयोग्य जोडी आहे.

२४) “गीता म्हणाली मी अभ्यास करणार आहे.” हे वाक्य व्याकरणदृष्ट्या योग्य होण्यासाठी योग्य पर्याय निवडा.
(A) गीता म्हणाली «मी अभ्यास करणार आहे.»
(B) गीता म्हणाली, ‘मी अभ्यास करणार आहे.’
(C) गीता म्हणाली ‘मी अभ्यास करणार आहे.’
(D) गीता म्हणाली, “मी अभ्यास करणार आहे.”
✅ उत्तर: (D) गीता म्हणाली, “मी अभ्यास करणार आहे.”
📖 स्पष्टीकरण: प्रत्यक्ष कथनाच्या वाक्यात स्वल्पविरामानंतर (,) दुहेरी अवतरण चिन्ह (” “) वापरले जाते.

२५) पुढीलपैकी कोणता शब्द जोडशब्द नाही ?
(A) धरपकड
(B) धूळधाण
(C) मुलेपोरे
(D) फाटाफूट
✅ उत्तर: (C) मुलेपोरे
📖 स्पष्टीकरण: धरपकड, धूळधाण, फाटाफूट हे स्वतंत्र जोडशब्द आहेत, तर ‘मुलेपोरे’ हा ‘मुलेबाळे’ किंवा ‘पोरसोरे’ यांपैकी विसंगत बनवलेला शब्द आहे.

२६) सन २०२२-२३ चा महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार कोणाला देण्यात आला ?
(A) बाबासाहेब पुरंदरे
(B) अविनाश धर्माधिकारी
(C) आप्पासाहेब धर्माधिकारी
(D) आप्पासाहेब कुलकर्णी
✅ उत्तर: (C) आप्पासाहेब धर्माधिकारी
📖 स्पष्टीकरण: ज्येष्ठ समाजसेवक दत्तात्रेय तथा आप्पासाहेब धर्माधिकारी यांना २०२२ चा महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार प्रदान करण्यात आला होता.

२७) २०२३ सालची महाराष्ट्र केसरी स्पर्धा कोणी जिंकली ?
(A) शिवराज राक्षे
(B) पृथ्वीराज पाटील (कोल्हापूर)
(C) हर्षवर्धन सदगीर
(D) बाला रफीक शेख
✅ उत्तर: (A) शिवराज राक्षे
📖 स्पष्टीकरण: जानेवारी २०२३ मध्ये पार पडलेल्या ६५ व्या महाराष्ट्र केसरी कुस्ती स्पर्धेत शिवराज राक्षे याने विजेतेपद पटकावले होते.

२८) ग्रामपंचायतीची सदस्य संख्या किती असते ?
(A) ५ ते १५
(B) ७ ते १५
(C) ७ ते १७
(D) ९ ते १७
✅ उत्तर: (C) ७ ते १७
📖 स्पष्टीकरण: महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियमानुसार लोकसंख्येच्या प्रमाणात ग्रामपंचायतीत कमीत कमी ७ व जास्तीत जास्त १७ सदस्य असतात.

२९) गावामध्ये कायदा व सुव्यवस्था राखण्याचे कार्य कोण करतो ?
(A) तलाठी
(B) ग्रामसेवक
(C) पोलीस पाटील
(D) कोतवाल
✅ उत्तर: (C) पोलीस पाटील
📖 स्पष्टीकरण: महाराष्ट्र ग्राम पोलीस अधिनियमानुसार गावात कायदा व सुव्यवस्था राखण्यात पोलिसांना मदत करण्याचे काम पोलीस पाटील करतो.

३०) महाराष्ट्रातील कोणत्या नदीला दक्षिण भारताची गंगा / ‘वृद्धगंगा’ म्हणतात ?
(A) गोदावरी
(B) तापी
(C) कृष्णा
(D) नर्मदा
✅ उत्तर: (A) गोदावरी
📖 स्पष्टीकरण: गोदावरी ही द्विपकल्पीय भारतातील सर्वात मोठी नदी असल्याने तिला ‘दक्षिण गंगा’ किंवा ‘वृद्धगंगा’ मानले जाते.

३१) खालीलपैकी कोणती नदी पश्चिम वाहिनी आहे ?
(A) कावेरी
(B) गोदावरी
(C) नर्मदा
(D) मांजरा
✅ उत्तर: (C) नर्मदा
📖 स्पष्टीकरण: कावेरी, गोदावरी व मांजरा या पूर्ववाहिनी नद्या असून नर्मदा ही अरबी समुद्रास मिळणारी प्रमुख पश्चिमवाहिनी नदी आहे.

३२) पृथ्वी स्वतःभोवती फिरते या क्रियेला काय म्हणतात ?
(A) परिवलन
(B) परिभ्रमण
(C) पिंगा
(D) रिंगन
✅ उत्तर: (A) परिवलन
📖 स्पष्टीकरण: पृथ्वीचे स्वतःच्या अक्षाभोवती फिरणे म्हणजे ‘परिवलन’ (Rotation) आणि सूर्याभोवती फिरणे म्हणजे ‘परिभ्रमण’ (Revolution) होय.

३३) भारताचे पहिले उपराष्ट्रपती कोण होते ?
(A) डॉ. राजेंद्र प्रसाद
(B) डॉ. एस. राधाकृष्णन
(C) मौलाना आझाद
(D) लाल बहादूर शास्त्री
✅ उत्तर: (B) डॉ. एस. राधाकृष्णन
📖 स्पष्टीकरण: डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन हे भारताचे पहिले उपराष्ट्रपती (१९५२ – १९६२) होते.

३४) भारताचा प्रथम नागरिक कोण असतो ?
(A) पंतप्रधान
(B) राज्यपाल
(C) राष्ट्रपती
(D) मुख्यमंत्री
✅ उत्तर: (C) राष्ट्रपती
📖 स्पष्टीकरण: घटनात्मक प्रमुख म्हणून भारताचे राष्ट्रपती हे देशाचे प्रथम नागरिक असतात.

३५) ‘साठ लक्ष, साठ हजार, एकोणसत्तर’ ही संख्या आंतरराष्ट्रीय संख्याचिन्हांत कशी लिहाल ?
(A) 60600069
(B) 6060069
(C) 6006069
(D) 6060079
✅ उत्तर: (B) 6060069
📖 स्पष्टीकरण: साठ लाख (60,00,000) + साठ हजार (60,000) + एकोणसत्तर (69) = 60,60,069.
आंतरराष्ट्रीय पद्धतीत हे 6,060,069 असे लिहिले जाते, म्हणजेच 6060069.

३६) ३१ ते ४० मधील सम संख्यांची बेरीज किती?
(A) 140
(B) 144
(C) 190
(D) 180
✅ उत्तर: (D) 180
📖 स्पष्टीकरण: ३१ ते ४० मधील सम संख्या = ३२, ३४, ३६, ३८, ४०.
बेरीज = 32 + 34 + 36 + 38 + 40 = 180.

३७) पूरग्रस्त निधी उभारण्यास प्रत्येक विद्यार्थ्यामागे ६७५ रु. जमा केल्यास ८१४ विद्यार्थ्यांकडून एकूण किती रुपये जमा झाले ?
(A) 622710 रु.
(B) 550450 रु.
(C) 549450 रु.
(D) 548450 रु.
✅ उत्तर: (C) 549450 रु.
📖 स्पष्टीकरण: कुल रक्कम = 814 × 675 = 5,49,450 रुपये.

३८) पुढीलपैकी कोणत्या संख्येला ३ ने व ५ ने नि:शेष भाग जातो?
(A) 913415
(B) 563210
(C) 825340
(D) 701325
✅ उत्तर: (D) 701325
📖 स्पष्टीकरण:

• ५ ची कसोटी: शेवटी ५ आहे, म्हणून ५ ने भाग जातो.
• ३ ची कसोटी: अंकांची बेरीज (7+0+1+3+2+5 = 18) १८ आहे, जिला ३ ने भाग जातो.
  म्हणून या संख्येला दोन्हीने भाग जातो.

३९) ‘पावणे सात आणि पावणे चार’ यांची बेरीज किती?
(A) 10.5
(B) 9.75
(C) 11.25
(D) 10.25
✅ उत्तर: (A) 10.5
📖 स्पष्टीकरण:
पावणे सात = ६.७५
पावणे चार = ३.७५
बेरीज = 6.75 + 3.75 = 10.50.

४०) १ जानेवारी २०१० ला शुक्रवार होता, तर २०१० चा प्रजासत्ताक दिन कोणत्या वाराला येईल?
(A) सोमवार
(B) बुधवार
(C) मंगळवार
(D) गुरुवार
✅ उत्तर: (C) मंगळवार
📖 स्पष्टीकरण:
प्रजासत्ताक दिन = २६ जानेवारी.
१ ते २६ जानेवारी दरम्यान २५ दिवस येतात.
25 ÷ 7 = 3 बाकी ४ उरते.
शुक्रवाराच्या पुढे ४ दिवस मोजल्यास (शनिवार, रविवार, सोमवार, मंगळवार) मंगळवार येतो.

४१) स्मिताकडे १०० रुपयांच्या ७ नोटा, ५० रुपयांच्या १३ नोटा, २० रुपयांच्या २५ नोटा व ५ रुपयांच्या १७ नोटा होत्या, तर स्मिताकडे एकूण किती रक्कम होती ?
(A) 1845 रु.
(B) 1935 रु.
(C) 1835 रु.
(D) 1945 रु.
✅ उत्तर: (B) 1935 रु.
📖 स्पष्टीकरण:
100 × 7 = 700
50 × 13 = 650
20 × 25 = 500
5 × 17 = 85
एकूण = 700 + 650 + 500 + 85 = 1,935 रुपये.

४२) खालील संख्यामालिकेतील प्रश्नचिन्हाच्या जागी काय येईल ? (7, 21, 35, 49, ?)
(A) 56
(B) 77
(C) 63
(D) 84
✅ उत्तर: (C) 63
📖 स्पष्टीकरण: या मालिकेत प्रत्येक पदामध्ये १४ मिळवले आहेत (+14) किंवा ७ च्या विषम पटीतील संख्या आहेत (7×1, 7×3, 7×5, 7×7, 7×9 = 63).

४३) खालील संख्यामालिकेतील चुकीचे पद ओळखा (9, 16, 25, 35, 49)
(A) 16
(B) 9
(C) 35
(D) 49
✅ उत्तर: (C) 35
📖 स्पष्टीकरण: ही मालिका अनुक्रमे ३, ४, ५, ६, ७ च्या वर्गांची आहे (3²=9, 4²=16, 5²=25, 6²=36, 7²=49). इथे ३६ ऐवजी ३५ दिले आहे, त्यामुळे ३५ हे चुकीचे पद आहे.

४४) खालील अंकमालिकेचे निरीक्षण करून गटात न बसणारे शब्द ओळखा (ABCDE, FGHIJ, KLMNO, PQRST, UVWXY)
(A) LMN
(B) HJK
(C) QRS
(D) TUV
✅ उत्तर: (B) HJK
📖 स्पष्टीकरण: LMN, QRS, TUV हे सर्व सलग येणारे वर्ण (Letters) आहेत, मात्र ‘HJK’ मध्ये ‘I’ सोडलेला आहे (H-I-J-K), म्हणून हा गट वेगळा आहे.

४५) दीपा स्वातीच्या उजवीकडे बसली. प्रज्ञा स्वातीच्या डावीकडे बसली, दीपा व सीता यांच्यामध्ये गीता बसली तर मधोमध कोण बसली आहे?
(A) स्वाती
(B) गीता
(C) सीता
(D) दीपा
✅ उत्तर: (D) दीपा
📖 स्पष्टीकरण:
डावीकडून उजवीकडे क्रम: प्रज्ञा – स्वाती – दीपा – गीता – सीता.
यामध्ये मध्यभागी (तिसऱ्या स्थानावर) दीपा बसली आहे.

४६) संकेत पूर्वेला तोंड करून उभा आहे. तो दोन वेळा डावीकडे काटकोनात वळला आणि काही अंतर चालून गेला. नंतर उजवीकडे एक काटकोनात वळला, तर त्याचे तोंड कोणत्या दिशेला असेल ?
(A) पूर्व
(B) पश्चिम
(C) दक्षिण
(D) उत्तर
✅ उत्तर: (D) उत्तर
📖 स्पष्टीकरण:
पूर्व → १ ली डावी कडे वळण = उत्तर
२ री डावी कडे वळण = पश्चिम
आता पश्चिमेकडून १ उजवे काटकोनात वळण = उत्तर दिशा.

४७) सचिन व सौरभ यांच्या वयाची बेरीज १९ वर्ष आहे. सौरभ सचिनपेक्षा ३ वर्षांनी लहान आहे तर सचिनचे वय किती ?
(A) 8 वर्ष
(B) 9 वर्ष
(C) 11 वर्ष
(D) 12 वर्ष
✅ उत्तर: (C) 11 वर्ष
📖 स्पष्टीकरण:
समजा सचिनचे वय x व सौरभचे x-3.
x + (x – 3) = 19 ⇒ 2x = 22 ⇒ x = 11 वर्षे.

४८) ‘अ’ ही ‘ब’ ची मुलगी आहे. ‘क’ ही ‘अ’ ची आत्या आहे. ‘ड’ हा ‘क’चा एकुलता एक भाऊ आहे. तर ‘क’ ही ‘ब’ ची कोण ?
(A) नणंद
(B) बहीण
(C) जाऊ
(D) भावजय
✅ उत्तर: (A) नणंद
📖 स्पष्टीकरण: ‘अ’ची आत्या ‘क’ आहे, म्हणजे ‘क’ ही ‘अ’च्या वडिलांची बहीण आहे. ‘ड’ हा तिचा एकुलता भाऊ म्हणजेच ‘अ’चे वडील आहेत. ‘अ’ ही ‘ब’ची मुलगी असल्याने ‘ब’ ही ‘ड’ची पत्नी (अ ची आई) ठरते. पतीची बहीण म्हणजेच ‘ब’ची नणंद ही ‘क’ असेल.

४९) दुपारी १२ वाजल्यापासून त्याच दिवशी सायंकाळी ६ वाजेपर्यंत मिनिट काटा व तास काटा यांच्यात किती वेळा काटकोन होईल ?
(A) 10
(B) 11
(C) 12
(D) 6
✅ उत्तर: (B) 11
📖 स्पष्टीकरण: दर तासाला साधारण २ वेळा काटकोन होतो, परंतु १२ ते ६ या ६ तासांच्या कालावधीत २ ते ३ आणि ८ ते ९ दरम्यान अपवाद निर्माण होऊन एकूण ११ वेळा काटकोन होतो.

५०) डॉक्टरला वकील म्हटले, वकिलाला शिक्षक म्हटले, शिक्षकाला अभियंता म्हटले व अभियंत्याला डॉक्टर म्हटले तर रोग्यांना कोण तपासेल ?
(A) डॉक्टर
(B) अभियंता
(C) शिक्षक
(D) वकील
✅ उत्तर: (B) अभियंता
📖 स्पष्टीकरण: रोग्याला तपासण्याचे काम ‘डॉक्टर’ करतात, पण या सांकेतिक भाषेत ‘अभियंत्याला डॉक्टर’ म्हटले आहे. त्यामुळे रोगी तपासणारा ‘अभियंता’ असेल.

ही Dharashiv Kotwal Bharti Question Paper 2023 ची माहिती आपल्या मित्रांना आणि गरजू उमेदवारांना नक्की शेअर करा.

Latest Government Jobs, Bharti, Recruitment, Result, Hall Ticket आणि Current Affairs Updates साठी NaukriVarta Group मध्ये Join व्हा.

महसूल सेवक (कोतवाल) भरती 2026 – निवड पद्धती, अभ्यासक्रम व परीक्षा पॅटर्न

📌 Frequently Asked Questions (FAQ) – Kotwal Bharti 2023 Question Paper

✅ कोतवाल भरती २०२३ प्रश्नपत्रिका – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

१) धाराशिव कोतवाल भरती परीक्षा २०२३ ची केव्हा झाली ?
When was the Kotwal Bharti 2023 exam conducted?
👉 उस्मानाबाद (धाराशिव) जिल्ह्यात ही परीक्षा ३१ जुलै २०२३ रोजी घेण्यात आली.
👉 इतर काही जिल्ह्यांत २४ सप्टेंबर २०२३ रोजीही परीक्षा झाली.
👉 In Osmanabad (Dharashiv) district, the exam was held on 31 July 2023. In some other districts, it was held on 24 September 2023.

२) Dharashiv Kotwal Bharti 2023 ची परीक्षा किती गुणांची होती ?
How many marks was the 2023 exam?
👉 उस्मानाबाद जिल्ह्यात ही परीक्षा ५० गुणांची होती.
👉 इतर काही जिल्ह्यांत १०० गुणांची परीक्षा घेण्यात आली.
👉 In Osmanabad district, the exam was for 50 marks. In some other districts, it was for 100 marks.

३) २०२३ च्या प्रश्नपत्रिकेत कोणत्या विषयांचा समावेश होता ?
Which subjects were included in the 2023 question paper?
👉 खालील विषयांचा समावेश होता:

• मराठी भाषा
• सामान्य ज्ञान
• अंकगणित
• बुद्धिमत्ता चाचणी (Reasoning)
• संबंधित जिल्ह्याची भौगोलिक माहिती
  👉 The paper included: Marathi Language, General Knowledge, Arithmetic, Reasoning, and District Geography.

४) Dharashiv Kotwal Bharti 2023 चे प्रश्न कोणत्या प्रकारचे होते ?
What type of questions were asked in 2023?
👉 सर्व प्रश्न बहुपर्यायी (MCQ) स्वरूपाचे होते.
👉 All questions were Multiple Choice Questions (MCQ).

५) २०२३ ची प्रश्नपत्रिका PDF मध्ये कुठे मिळेल ?
Where can I get the 2023 question paper in PDF?
👉 संबंधित जिल्हा परिषद किंवा जिल्हाधिकारी कार्यालयाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर (उदा. osmanabad.gov.in) उपलब्ध असू शकते.
👉 तसेच, Google वर “Kotwal Bharti 2023 Question Paper PDF” असे सर्च करून मिळवता येते.
👉 It may be available on the official website of the concerned district office. You can also search on Google.

६) २०२३ ची प्रश्नपत्रिका २०२६ च्या परीक्षेसाठी उपयुक्त आहे का ?
Is the 2023 question paper useful for the 2026 exam?
👉 होय, सरावासाठी (Practice / Mock Test) नक्कीच उपयुक्त आहे.
👉 पण लक्षात ठेवा, २०२६ ची परीक्षा २०२३ च्या जाहिरातीतील नियमांनुसार असेल, परंतु प्रश्नांचा संच (set) वेगळा असू शकतो.
👉 Yes, it is definitely useful for practice. However, note that the 2026 exam will be as per the 2023 notification rules, but the question set may be different.

७) २०२३ च्या प्रश्नपत्रिकेसोबत उत्तरतालिका (Answer Key) उपलब्ध आहे का ?
Is the Answer Key available with the 2023 question paper?
👉 काही वेबसाइट्सवर उत्तरतालिका उपलब्ध असू शकते.
👉 अधिकृत उत्तरतालिका संबंधित कार्यालयाच्या नोटीस बोर्डवर किंवा वेबसाइटवर प्रसिद्ध केली जाते.
👉 Answer key may be available on some websites. The official answer key is published on the concerned office’s notice board or website.

८) Dharashiv Kotwal Bharti 2023 च्या प्रश्नपत्रिकेचा अभ्यासक्रम (Syllabus) कोणता होता ?
What was the syllabus for the 2023 question paper?
👉 अभ्यासक्रम इयत्ता चौथीपर्यंतच्या सरळ व सोप्या ज्ञानावर आधारित होता.
👉 The syllabus was based on 4th standard level knowledge.

९) उस्मानाबाद व्यतिरिक्त इतर जिल्ह्यांत २०२३ ची परीक्षा कशी होती ?
How was the 2023 exam in other districts besides Osmanabad?
👉 अकोला, परभणी, नांदेड यासारख्या जिल्ह्यांत ही परीक्षा २४ सप्टेंबर २०२३ रोजी झाली.
👉 काही ठिकाणी १०० गुण आणि १ तास कालावधी होता.
👉 In districts like Akola, Parbhani, Nanded, the exam was held on 24 September 2023. In some places, it was 100 marks and 1 hour duration.

१०) २०२३ ची प्रश्नपत्रिका सोडवताना कोणती खबरदारी घ्यावी ?
What precautions should be taken while solving the 2023 question paper?
👉 ही प्रश्नपत्रिका सरावासाठी वापरा, फक्त तिच्यावर अवलंबून राहू नका.
👉 २०२६ चा अभ्यासक्रम व पॅटर्न २०२३ प्रमाणेच असला, तरी नवीन प्रश्न येऊ शकतात.
👉 Use this paper for practice only, don’t rely solely on it. Even if the 2026 syllabus and pattern are the same as 2023, new questions may appear.

टीप / Note:
ही FAQ २०२३ च्या प्रश्नपत्रिकेवर आधारित आहे. २०२६ च्या परीक्षेसाठी नवीन जाहिरात किंवा सूचना आल्यास त्यानुसार बदल होऊ शकतात.
These FAQs are based on the 2023 question paper. Changes may occur as per the new notification for 2026.