Current Affairs 25 July 2026 | 25 जुलै 2026 चालू घडामोडी | MPSC, Talathi, Police, SSC, Banking
📅 २५ जुलै २०२६
Current Affairs 25 July 2026 🇮🇳 MPSC / Talathi / Police / SSC — Current Affairs with Static GK, PYQ & MCQ
🇮🇳 राष्ट्रीय | National
▼
📌 राष्ट्रीय विभाग (SEO): २५ जुलै २०२६ रोजी देशपातळीवर घडलेल्या महत्त्वाच्या घटना — शिक्षणमंत्री राजीनामा, भारताची पहिली हायड्रोजन ट्रेन (१,२०० किमी चाचणी), आणि भारत-UK मुक्त व्यापार करार (FTA) यांचा समावेश. या घटना MPSC, Talathi, Police, SSC सारख्या स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत.
📰 केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांचा राजीनामा | Union Education Minister Resigns
📖 सविस्तर | Details: ‘कॉकरोच जनता पार्टी’ (CJP) या सोशल मीडिया-चालित युवा चळवळीने गेल्या १० दिवसांपासून दिल्लीतील जंतर मंतर येथे आंदोलन केले. मेडिकल प्रवेश परीक्षेतील पेपर लीक आणि ऑनलाइन मार्किंग सिस्टीममधील बिघाड याविरोधात ही चळवळ होती. सरकारने CJP नेत्यांशी चर्चा केल्यानंतर प्रधान यांनी पंतप्रधानांना पत्र लिहून राजीनामा दिला.
🏛️ Static GK | स्थिर सामान्य ज्ञान — धर्मेंद्र प्रधान
| पूर्ण नाव | Full Name | धर्मेंद्र प्रधान |
| पद | Position | माजी केंद्रीय शिक्षण मंत्री (जुलै २०२१ – जुलै २०२६) |
| राज्य | State | ओडिशा (बर्हामपूर मतदारसंघ) |
| पक्ष | Party | भारतीय जनता पक्ष (BJP) |
| संसद सदस्य | MP Since | २००४ पासून (५ वेळा) |
| मंत्रालय | Ministry | शिक्षण मंत्रालय (MoE) |
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• मोदी सरकारमधील पहिला मंत्री राजीनामा (२०२६)
• CJP चळवळ — मुख्य न्यायाधीशांच्या ‘बेरोजगार तरुण = कॉकरोच’ टिप्पणीला प्रत्युत्तर
• जंतर मंतर — दिल्लीतील ऐतिहासिक आंदोलन स्थळ
• धर्मेंद्र प्रधान — ओडिशाचे पहिले केंद्रीय शिक्षण मंत्री
• मोदी सरकारमधील पहिला मंत्री राजीनामा (२०२६)
• CJP चळवळ — मुख्य न्यायाधीशांच्या ‘बेरोजगार तरुण = कॉकरोच’ टिप्पणीला प्रत्युत्तर
• जंतर मंतर — दिल्लीतील ऐतिहासिक आंदोलन स्थळ
• धर्मेंद्र प्रधान — ओडिशाचे पहिले केंद्रीय शिक्षण मंत्री
❓ PYQ | मागील वर्षाचा प्रश्न:
• MPSC 2023: ‘वन नेशन, वन एग्झामिनेशन’ संकल्पना कोणी मांडली?
• SSC 2022: भारताचे शिक्षण मंत्री कोण? (तत्कालीन)
• UPSC 2020: जंतर मंतर येथे कोणते आंदोलन झाले?
• MPSC 2023: ‘वन नेशन, वन एग्झामिनेशन’ संकल्पना कोणी मांडली?
• SSC 2022: भारताचे शिक्षण मंत्री कोण? (तत्कालीन)
• UPSC 2020: जंतर मंतर येथे कोणते आंदोलन झाले?
💡 ट्रिक: “Pradhan Paper leak Resign”
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: २५ जुलै २०२६ रोजी कोणत्या मंत्र्याने राजीनामा दिला?
(A) अमित शहा (B) धर्मेंद्र प्रधान (C) राजनाथ सिंग (D) निर्मला सीतारामन
उत्तर: (B) - Static GK: धर्मेंद्र प्रधान कोणत्या राज्यातून खासदार?
(A) गुजरात (B) ओडिशा (C) राजस्थान (D) उत्तर प्रदेश
उत्तर: (B) - Concept: CJP आंदोलन कोणत्या मुद्द्यावर होते?
(A) कृषी कायदे (B) पेपर लीक (C) CAA-NRC (D) महागाई
उत्तर: (B) - Assertion-Reason: Assertion (A): धर्मेंद्र प्रधान यांनी २५ जुलै २०२६ रोजी राजीनामा दिला. Reason (R): पेपर लीक आणि युवा आंदोलनामुळे.
(A) A आणि R बरोबर, R हे A चे स्पष्टीकरण (B) A आणि R बरोबर, पण R स्पष्टीकरण नाही (C) A बरोबर, R चूक (D) A चूक, R बरोबर
उत्तर: (A)
🚆 भारताची पहिली स्वदेशी हायड्रोजन ट्रेन | India’s First Indigenous Hydrogen Train
📖 सविस्तर | Details: हायड्रोजन इंधन सेल तंत्रज्ञानावर आधारित भारताची पहिली स्वदेशी ट्रेन १,२०० किमी चाचणीत यशस्वी ठरली. ही ट्रेन हायड्रोजन आणि ऑक्सिजनच्या अभिक्रियेतून वीज निर्माण करते, फक्त पाण्याची वाफ उत्सर्जित करते. २,४०० kW शक्ती, लिथियम आयरन फॉस्फेट बॅटरी. ‘हरित हायड्रोजन मिशन’ अंतर्गत हा प्रकल्प.
🏛️ Static GK | स्थिर सामान्य ज्ञान — Indian Railways
| Full Form | पूर्ण नाव | Indian Railways (भारतीय रेल्वे) |
| स्थापना | Established | १६ एप्रिल १८५३ (पहिली रेल्वे — बोरीबंदर ते ठाणे) |
| Railway Board स्थापना | Board Established | १९०५ |
| मुख्यालय | Headquarters | रेल्वे भवन, नवी दिल्ली |
| रेल्वे मंत्री (सद्य) | Current Minister | अश्विनी वैष्णव |
| एकूण Zones | Total Zones | १९ |
| UNESCO Heritage Stations | युनेस्को वारसा स्थानके | CST मुंबई, दार्जिलिंग हिमालयन, निलगिरी माउंटन |
| घोषवाक्य | Motto | “सेवा ही आमची ओळख” |
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• पहिली रेल्वे: १६ एप्रिल १८५३ (बोरीबंदर-ठाणे, ३४ किमी)
• २०२५ मध्ये १००% विद्युतीकरण पूर्ण
• दररोज १५ किमी नवीन रेल्वे मार्ग
• ‘हरित हायड्रोजन मिशन’ — २०२१ मध्ये सुरू
• १,२०० किमी, ३,२०० लिटर डिझेल बचत
• पहिली रेल्वे: १६ एप्रिल १८५३ (बोरीबंदर-ठाणे, ३४ किमी)
• २०२५ मध्ये १००% विद्युतीकरण पूर्ण
• दररोज १५ किमी नवीन रेल्वे मार्ग
• ‘हरित हायड्रोजन मिशन’ — २०२१ मध्ये सुरू
• १,२०० किमी, ३,२०० लिटर डिझेल बचत
❓ PYQ | मागील वर्षाचा प्रश्न:
• MPSC 2022: भारतातील पहिली रेल्वे कधी चालवली? — १८५३
• SSC 2023: भारतीय रेल्वेचे एकूण किती झोन? — १९
• UPSC 2021: UNESCO Heritage रेल्वे स्थानके?
• MPSC 2022: भारतातील पहिली रेल्वे कधी चालवली? — १८५३
• SSC 2023: भारतीय रेल्वेचे एकूण किती झोन? — १९
• UPSC 2021: UNESCO Heritage रेल्वे स्थानके?
💡 ट्रिक: “1st Hydrogen Train — 1,200 km, 3,200 litres saved”
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: हायड्रोजन ट्रेनची चाचणी कोणत्या मार्गावर?
(A) दिल्ली-मुंबई (B) जिंद-सोनीपत (C) चेन्नई-बेंगळुरू (D) कोलकाता-हावडा
उत्तर: (B) - Static GK: भारतीय रेल्वेचे एकूण झोन किती?
(A) १७ (B) १८ (C) १९ (D) २०
उत्तर: (C) - Concept: हायड्रोजन ट्रेन कोणत्या तंत्रज्ञानावर?
(A) सौर (B) इंधन सेल (C) पवन (D) बायो-डिझेल
उत्तर: (B) - Statement Based: विधान १: हायड्रोजन ट्रेन CO2 उत्सर्जित करते. विधान २: ती फक्त पाण्याची वाफ उत्सर्जित करते.
(A) विधान १ बरोबर, २ चूक (B) विधान १ चूक, २ बरोबर (C) दोन्ही बरोबर (D) दोन्ही चूक
उत्तर: (B)
🔗 Related Articles | संबंधित लेख:
🚆 Indian Railways Notes
💚 हरित हायड्रोजन मिशन
🔬 हायड्रोजन ट्रेन तंत्रज्ञान
🤝 भारत-UK मुक्त व्यापार करार (FTA) | India-UK Free Trade Agreement
📖 सविस्तर | Details: भारत आणि युनायटेड किंग्डम यांच्यात १५ जुलै २०२६ पासून मुक्त व्यापार करार (FTA) लागू झाला. भारताच्या ९९% निर्यातींना UK मध्ये शुल्कमुक्त प्रवेश मिळाला आहे. सागरी उत्पादने, कापड, प्रक्रिया केलेले अन्न यावरील शुल्क ७०% वरून ०% करण्यात आले. सेवा क्षेत्रात व्हिसा प्रक्रिया सुलभ.
🏛️ Static GK | स्थिर सामान्य ज्ञान — United Kingdom (UK)
| राजधानी | Capital | लंडन (London) |
| खंड | Continent | युरोप (Europe) |
| प्रमुख | Head | पंतप्रधान सर केअर स्टार्मर (PM) |
| राजा | Monarch | चार्ल्स तिसरा (King Charles III) |
| संसद | Legislature | वेस्टमिन्स्टर (संसद) |
| अधिकृत भाषा | Official Language | इंग्रजी (English) |
| चलन | Currency | पाउंड स्टर्लिंग (£) — GBP |
| चलन संकेत | Currency Code | GBP (Great British Pound) |
| EU सदस्य | EU Member | नाही (Brexit — २०२०) |
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• भारताचा UK बरोबरचा पहिला व्यापक व्यापार करार
• २०३० पर्यंत द्विपक्षीय व्यापार $५६ अब्ज वरून $११२ अब्ज
• MSMEs, महिला उद्योजक, कारागिरांना फायदा
• साखर, मिल्ड राईस यांना वगळण्यात आले
• भारताचा UK बरोबरचा पहिला व्यापक व्यापार करार
• २०३० पर्यंत द्विपक्षीय व्यापार $५६ अब्ज वरून $११२ अब्ज
• MSMEs, महिला उद्योजक, कारागिरांना फायदा
• साखर, मिल्ड राईस यांना वगळण्यात आले
❓ PYQ | मागील वर्षाचा प्रश्न:
• MPSC 2022: WTO चे Full Form काय? — World Trade Organization
• SSC 2021: भारताचा सर्वात मोठा व्यापार भागीदार कोण?
• UPSC 2020: FTA म्हणजे काय?
• MPSC 2022: WTO चे Full Form काय? — World Trade Organization
• SSC 2021: भारताचा सर्वात मोठा व्यापार भागीदार कोण?
• UPSC 2020: FTA म्हणजे काय?
💡 ट्रिक: “99% Exports, 2030 Double”
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: भारत-UK FTA अंतर्गत भारताच्या किती टक्के निर्यात शुल्कमुक्त?
(A) ८५% (B) ९०% (C) ९५% (D) ९९%
उत्तर: (D) - Static GK: UK चे चलन काय?
(A) युरो (B) पाउंड स्टर्लिंग (C) डॉलर (D) रुपया
उत्तर: (B) - Concept: FTA चे Full Form?
(A) Free Trade Agreement (B) Foreign Trade Association (C) Federal Trade Act (D) Financial Transaction Authority
उत्तर: (A) - Match the Following: UK चे चलन कोड? (A) USD (B) GBP (C) EUR (D) INR
उत्तर: (B)
🟠 महाराष्ट्र | Maharashtra
▼
📌 महाराष्ट्र विभाग (SEO): २५ जुलै २०२६ रोजी महाराष्ट्रात आषाढी एकादशी निमित्त पंढरपूर येथे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची महापूजा, तसेच पंढरपूर मंदिर कॉरिडॉर प्रकल्पाची घोषणा. या घटना महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक आणि धार्मिक दृष्टीने महत्त्वाच्या आहेत.
🛕 मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची पंढरपूर महापूजा | CM Devendra Fadnavis Pandharpur Puja
📖 सविस्तर | Details: आषाढी एकादशीच्या शुभमुहूर्तावर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आपल्या पत्नीसह पंढरपूर येथील श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिरात महापूजा केली. ‘पांडुरंग मंदिर कॉरिडॉर’ प्रकल्पाचे काम या वर्षी सुरू होणार असल्याची घोषणा. श्री विठ्ठल निर्मल दिंडी पुरस्कार प्रदान.
🏛️ Static GK | स्थिर सामान्य ज्ञान — पंढरपूर
| मंदिर | Temple | श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर |
| स्थान | Location | पंढरपूर, जिल्हा — सोलापूर, महाराष्ट्र |
| नदी | River | भीमा (चंद्रभागा) |
| प्रमुख सण | Major Festival | आषाढी एकादशी, कार्तिकी एकादशी |
| वारकरी संप्रदाय | Warkari Sampraday | संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव |
| महाराष्ट्राचे CM (सद्य) | Current CM | देवेंद्र फडणवीस (१८वे) |
| राजधानी | Capital | मुंबई |
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• आषाढी एकादशी — वारकरी संप्रदायातील सर्वात मोठा सण
• पंढरपूर — ‘दक्षिणेची काशी’ म्हणून ओळख
• पांडुरंग मंदिर कॉरिडॉर — २०२६ मध्ये सुरू होणार
• देवेंद्र फडणवीस — महाराष्ट्राचे १८वे मुख्यमंत्री
• आषाढी एकादशी — वारकरी संप्रदायातील सर्वात मोठा सण
• पंढरपूर — ‘दक्षिणेची काशी’ म्हणून ओळख
• पांडुरंग मंदिर कॉरिडॉर — २०२६ मध्ये सुरू होणार
• देवेंद्र फडणवीस — महाराष्ट्राचे १८वे मुख्यमंत्री
❓ PYQ | मागील वर्षाचा प्रश्न:
• MPSC 2021: वारकरी संप्रदायाचे प्रमुख संत कोण?
• MPSC 2023: पंढरपूर कोणत्या नदीकाठी?
• MPSC 2021: वारकरी संप्रदायाचे प्रमुख संत कोण?
• MPSC 2023: पंढरपूर कोणत्या नदीकाठी?
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: आषाढी एकादशी २०२६ रोजी कोणत्या मंदिरात महापूजा?
(A) शिर्डी (B) पंढरपूर (C) तिरुपती (D) सिद्धिविनायक
उत्तर: (B) - Static GK: पंढरपूर कोणत्या नदीकाठी?
(A) गोदावरी (B) भीमा (C) कृष्णा (D) तापी
उत्तर: (B) - Concept: ‘दक्षिणेची काशी’ कोणत्या शहराला म्हणतात?
(A) मुंबई (B) पुणे (C) पंढरपूर (D) नाशिक
उत्तर: (C)
🏛️ इतर राज्ये | Other States
▼
📌 इतर राज्ये विभाग (SEO): कर्नाटक-तमिळनाडू कावेरी जलवाद (३ ऑगस्ट २०२६ रोजी द्विपक्षीय चर्चेचा प्रस्ताव), बल्लारी-गुंतकल रेल्वे मल्टीट्रॅकिंग प्रकल्प (₹१,२६४ कोटी), BHAVYA Rasayan योजना (₹३,०३० कोटी), आणि टेलिकॉम डेटा शेअरिंग बंदी (Telecom Rules 2026). या घटना राष्ट्रीय स्तरावर महत्त्वाच्या आहेत.
💧 कर्नाटक-तमिळनाडू कावेरी जलवाद | Karnataka-TN Cauvery Dispute
📖 सविस्तर | Details: कर्नाटकचे मुख्यमंत्री डी.के. शिवकुमार यांनी तमिळनाडूचे मुख्यमंत्री सी. जोसेफ विजय यांना कावेरी जलवाद, सीमा प्रश्नावर चर्चेसाठी ३ ऑगस्ट २०२६ रोजी बेंगळुरूला आमंत्रित केले. मेखेदातु जलाशय हा मुख्य वादाचा मुद्दा.
🏛️ Static GK | स्थिर सामान्य ज्ञान — कावेरी नदी
| उगम | Origin | तलकावेरी, पश्चिम घाट, कर्नाटक |
| लांबी | Length | ~८०० किमी |
| उपनद्या | Tributaries | हेमावती, शिमशा, अर्कावती, कबिनी, भवानी |
| वादी राज्ये | Disputing States | कर्नाटक, तमिळनाडू, केरळ, पुडुचेरी |
| न्यायालय | Tribunal | कावेरी जल व्यवस्थापन प्राधिकरण (CWMA) |
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• १९७४ पासून कावेरी जलवाद सुरू
• मेखेदातु जलाशय — कर्नाटकचा प्रस्तावित प्रकल्प
• CWMA — सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशाने स्थापन
• २०२६ मध्ये TVK सरकार तमिळनाडूत सत्तेवर
• १९७४ पासून कावेरी जलवाद सुरू
• मेखेदातु जलाशय — कर्नाटकचा प्रस्तावित प्रकल्प
• CWMA — सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशाने स्थापन
• २०२६ मध्ये TVK सरकार तमिळनाडूत सत्तेवर
❓ PYQ | मागील वर्षाचा प्रश्न:
• MPSC 2020: कावेरी जलवादात कोणती राज्ये सहभागी?
• UPSC 2022: CWMA ची स्थापना कोणत्या न्यायालयाने केली?
• MPSC 2020: कावेरी जलवादात कोणती राज्ये सहभागी?
• UPSC 2022: CWMA ची स्थापना कोणत्या न्यायालयाने केली?
💡 ट्रिक: “Cauvery 3-August”
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: कावेरी वादावर चर्चा कधी?
(A) २५ जुलै (B) ३ ऑगस्ट (C) १५ ऑगस्ट (D) १ सप्टेंबर
उत्तर: (B) - Static GK: कावेरी नदीचा उगम?
(A) अमरकंटक (B) तलकावेरी (C) गंगोत्री (D) नागार्जुन सागर
उत्तर: (B) - Concept: CWMA चे Full Form?
(A) Cauvery Water Management Authority (B) Central Water Management Authority (C) Coastal Water Management Authority (D) Cauvery Water Monitoring Agency
उत्तर: (A)
🔗 Related Articles | संबंधित लेख:
💧 कावेरी जलवाद Notes
📖 आंतरराज्यीय नदी वाद
🚂 बल्लारी-गुंतकल रेल्वे मल्टीट्रॅकिंग | Ballari-Guntakal Rail Multi-tracking
📖 सविस्तर | Details: केंद्रीय मंत्रिमंडळाने बल्लारी-गुंतकल रेल्वे विभागावर तिसरी आणि चौथी रेल्वे लाईन उभारण्याच्या प्रकल्पाला मंजुरी दिली. PM-Gati Shakti अंतर्गत नियोजन. कर्नाटक-आंध्र प्रदेश कनेक्टिव्हिटी सुधारणा.
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• कर्नाटक-आंध्र प्रदेश कनेक्टिव्हिटी सुधारणा
• ६० दशलक्ष टन अतिरिक्त वाहतूक क्षमता
• १५ वर्षांचा प्रकल्प कालावधी
• कर्नाटक-आंध्र प्रदेश कनेक्टिव्हिटी सुधारणा
• ६० दशलक्ष टन अतिरिक्त वाहतूक क्षमता
• १५ वर्षांचा प्रकल्प कालावधी
💡 ट्रिक: “Ballari-Guntakal ₹1264 crore”
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: बल्लारी-गुंतकल प्रकल्पाचा खर्च?
(A) ₹७३० (B) ₹१,२६४ (C) ₹३,०३० (D) ₹१४,२५७
उत्तर: (B) - Static GK: हा प्रकल्प कोणत्या दोन राज्यांना जोडेल?
(A) महाराष्ट्र-गुजरात (B) कर्नाटक-आंध्र (C) तमिळनाडू-केरळ (D) ओडिशा-झारखंड
उत्तर: (B) - Concept: PM-Gati Shakti चा उद्देश?
(A) केवळ रस्ते (B) एकात्मिक पायाभूत विकास (C) केवळ रेल्वे (D) केवळ बंदर
उत्तर: (B)
🧪 BHAVYA Rasayan योजना | BHAVYA Rasayan Scheme
📖 सविस्तर | Details: केंद्रीय मंत्रिमंडळाने BHAVYA Rasayan (भारत औद्योगिक विकास योजना रसायन) योजनेला ₹३,०३० कोटी खर्चाने मंजुरी दिली. तीन रासायनिक उद्याने स्थापन होणार. २,५०० थेट रोजगार.
🏛️ Static GK | स्थिर सामान्य ज्ञान — BHAVYA Rasayan
| Full Form | पूर्ण नाव | Bharat Audhyogik Vikas Yojana – Rasayan |
| मंत्रालय | Ministry | रसायन आणि खते मंत्रालय |
| बजेट | Budget | ₹३,०३० कोटी |
| उद्दिष्ट | Objective | रासायनिक पायाभूत सुविधा, आयात अवलंबित्व कमी |
| उद्याने | Parks | ३ |
| रोजगार | Employment | २,५०० थेट + १२,५०० अप्रत्यक्ष |
💡 ट्रिक: “BHAVYA = ₹3030 crore, 3 parks”
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: BHAVYA Rasayan चे बजेट?
(A) ₹१,०३० (B) ₹२,०३० (C) ₹३,०३० (D) ₹५,०३०
उत्तर: (C) - Static GK: या योजनेचा पूर्ण फॉर्म?
(A) Bharat Audhyogik Vikas Yojana – Rasayan (B) Bharat Vikas Yojana (C) Bharat Aayog Vikas Yojana (D) Bharat Udhyog Kosh Yojana
उत्तर: (A) - Concept: या योजनेअंतर्गत किती उद्याने?
(A) २ (B) ३ (C) ४ (D) ५
उत्तर: (B)
📡 टेलिकॉम डेटा शेअरिंग बंदी | Telecom Data Sharing Ban
📖 सविस्तर | Details: सरकारने दूरसंचार सेवा प्रदात्यांना भारताबाहेर डेटा शेअर करण्यास बंदी घातली. सर्व डेटा भारतातच स्टोअर करणे बंधनकारक. यामुळे डेटा लोकलायझेशन धोरणाला चालना मिळणार. उद्देश: राष्ट्रीय सुरक्षा, डिजिटल सार्वभौमत्व.
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• डेटा लोकलायझेशन धोरणाला चालना
• राष्ट्रीय सुरक्षा आणि डिजिटल सार्वभौमत्व
• BSNL ला संरक्षण
• उद्देश: डेटा सुरक्षा, नियंत्रण
• डेटा लोकलायझेशन धोरणाला चालना
• राष्ट्रीय सुरक्षा आणि डिजिटल सार्वभौमत्व
• BSNL ला संरक्षण
• उद्देश: डेटा सुरक्षा, नियंत्रण
💡 ट्रिक: “Data Localization = Telecom Rules 2026”
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: टेलिकॉम डेटा बंदी कोणत्या नियमांतर्गत?
(A) IT Rules 2021 (B) Telecom Rules 2026 (C) Digital India Act (D) Data Protection Act
उत्तर: (B) - Concept: डेटा लोकलायझेशन म्हणजे?
(A) डेटा परदेशात (B) डेटा देशात (C) डेटा हटवणे (D) डेटा एन्क्रिप्ट
उत्तर: (B) - Static GK: BSNL चे Full Form?
(A) Bharat Sanchar Nigam Limited (B) Bharat Satellite Network Limited (C) Bengal Sanchar Nigam Limited (D) Bharat Signal Network Limited
उत्तर: (A)
🔗 Related Articles | संबंधित लेख:
📖 Data Localization Notes
📡 Telecom Rules 2026
🌍 आंतरराष्ट्रीय | International
▼
📌 आंतरराष्ट्रीय विभाग (SEO): २५ जुलै २०२६ रोजी संयुक्त राष्ट्र महासभेने बांगलादेशने प्रस्तावित केलेला ‘शांततेची संस्कृती’ (Culture of Peace) ठराव एकमताने संमत केला. १९९९ मध्ये प्रथम स्वीकारलेला हा ठराव संवाद, सहिष्णुता आणि शांततापूर्ण सहअस्तित्व यावर भर देतो.
🕊️ UN ने बांगलादेशचा ‘शांततेची संस्कृती’ ठराव संमत केला | UN Adopts Bangladesh’s ‘Culture of Peace’ Resolution
📖 सविस्तर | Details: १९९९ मध्ये प्रथम स्वीकारलेला हा ठराव संवाद, सहिष्णुता, ऐक्य आणि शांततापूर्ण सहअस्तित्व यावर भर देतो. २५ जुलैच्या ‘आफ्रिकन वंशाच्या महिला दिना’शी हा ठराव संबंधित आहे.
🏛️ Static GK | स्थिर सामान्य ज्ञान — United Nations (UN)
| Full Form | पूर्ण नाव | United Nations (संयुक्त राष्ट्रे) |
| स्थापना | Established | २४ ऑक्टोबर १९४५ |
| मुख्यालय | Headquarters | न्यू यॉर्क, अमेरिका |
| महासचिव (सद्य) | Current Secretary-General | अँटोनियो गुटेरेस |
| सदस्य देश | Member States | १९३ |
| स्थापना करार | Founding Treaty | UN Charter (सॅन फ्रान्सिस्को) |
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• बांगलादेशचा UN मधील मुत्सद्दी यशस्वी उपक्रम
• २००१ — UN ने ‘शांततेच्या संस्कृतीसाठी आंतरराष्ट्रीय दशक’ घोषित
• २५ जुलै — आफ्रिकन वंशाच्या महिला दिनाशी संबंधित
• बांगलादेशचा UN मधील मुत्सद्दी यशस्वी उपक्रम
• २००१ — UN ने ‘शांततेच्या संस्कृतीसाठी आंतरराष्ट्रीय दशक’ घोषित
• २५ जुलै — आफ्रिकन वंशाच्या महिला दिनाशी संबंधित
❓ PYQ | मागील वर्षाचा प्रश्न:
• MPSC 2022: UN ची स्थापना कधी? — १९४५
• SSC 2023: UN चे मुख्यालय कोठे? — न्यू यॉर्क
• MPSC 2022: UN ची स्थापना कधी? — १९४५
• SSC 2023: UN चे मुख्यालय कोठे? — न्यू यॉर्क
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: UN ने कोणत्या देशाचा ठराव संमत केला?
(A) भारत (B) बांगलादेश (C) पाकिस्तान (D) श्रीलंका
उत्तर: (B) - Static GK: UN चे Full Form?
(A) United Nations (B) Union of Nations (C) Universal Nations (D) United Nationalities
उत्तर: (A) - Concept: ‘शांततेची संस्कृती’ ठराव प्रथम कधी स्वीकारला?
(A) १९९७ (B) १९९९ (C) २००१ (D) २००५
उत्तर: (B)
🔗 Related Articles | संबंधित लेख:
🌍 UN Notes
📖 भारत-बांगलादेश संबंध
💰 अर्थव्यवस्था | Economy
▼
📌 अर्थव्यवस्था विभाग (SEO): २५ जुलै २०२६ रोजीच्या आर्थिक घडामोडी — भारत-UK FTA चे आर्थिक परिणाम (ASSOCHAM अभ्यासानुसार २०३० पर्यंत $११५ अब्ज व्यापार, ७-१० लाख रोजगार) आणि BHAVYA Rasayan योजनेचे आर्थिक फायदे (वार्षिक ₹१,५०० कोटी बचत, २०% IRR).
💰 भारत-UK FTA — आर्थिक परिणाम | India-UK FTA — Economic Impact
📖 सविस्तर | Details: १५ जुलै २०२६ पासून लागू झालेल्या FTA मुळे द्विपक्षीय व्यापार $५८ अब्ज वरून $११५ अब्ज होण्याचा अंदाज. कापड, चामडे, फार्मा, ऑटोमोटिव्ह क्षेत्रांना लाभ. ७-१० लाख नवीन रोजगार निर्मिती.
🏛️ Static GK | स्थिर सामान्य ज्ञान — ASSOCHAM
| Full Form | पूर्ण नाव | Associated Chambers of Commerce and Industry of India |
| स्थापना | Established | १९२० |
| मुख्यालय | Headquarters | नवी दिल्ली |
| अध्यक्ष (सद्य) | Current President | संजय नायर |
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• भारताची UK ला ९९% निर्यात शुल्कमुक्त
• ७-१० लाख नवीन रोजगार
• MSME आणि महिला उद्योजकांना विशेष लाभ
• साखर, मिल्ड राईस वगळण्यात आले
• भारताची UK ला ९९% निर्यात शुल्कमुक्त
• ७-१० लाख नवीन रोजगार
• MSME आणि महिला उद्योजकांना विशेष लाभ
• साखर, मिल्ड राईस वगळण्यात आले
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: FTA मुळे २०३० पर्यंत व्यापार किती?
(A) $५८ (B) $८४ (C) $११५ (D) $१५०
उत्तर: (C) - Static GK: ASSOCHAM ची स्थापना कधी?
(A) १९१० (B) १९२० (C) १९३० (D) १९४०
उत्तर: (B) - Concept: FTA चा फायदा कोणत्या क्षेत्रांना?
(A) सॉफ्टवेअर (B) कापड-चामडे-फार्मा (C) बँकिंग (D) पर्यटन
उत्तर: (B)
🏛️ BHAVYA Rasayan — आर्थिक परिणाम | BHAVYA Rasayan — Economic Impact
📖 सविस्तर | Details: BHAVYA Rasayan योजनेमुळे वार्षिक ~१३,००० MT फ्लोराईड ॲसिड आयातीवरील अवलंबित्व कमी होईल. गुंतवणुकीवर २०% परतावा (IRR) अपेक्षित. २,५०० थेट आणि १२,५०० अप्रत्यक्ष रोजगार.
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: BHAVYA Rasayan मुळे वार्षिक किती MT आयात कमी?
(A) ५,००० (B) १०,००० (C) १३,००० (D) २०,०००
उत्तर: (C) - Concept: या योजनेवर अपेक्षित IRR किती?
(A) १०% (B) १५% (C) २०% (D) २५%
उत्तर: (C) - Static GK: रसायन मंत्रालयाचे सद्य मंत्री?
(A) निर्मला सीतारामन (B) मनसुख मांडविया (C) पियुष गोयल (D) जे.पी. नड्डा
उत्तर: (B)
🔬 विज्ञान व तंत्रज्ञान | Science & Technology
▼
📌 विज्ञान व तंत्रज्ञान विभाग (SEO): २५ जुलै २०२६ रोजी विज्ञान व तंत्रज्ञान क्षेत्रातील महत्त्वाच्या घडामोडी — भारताची पहिली स्वदेशी हायड्रोजन इंधन सेल ट्रेन (तंत्रज्ञान, १,२०० किमी चाचणी) आणि IEEE ची STEM कार्यशाळा (तेलंगणा). IEEE ची संपूर्ण Static GK (Full Form, अध्यक्ष, Flagship Programs).
🚆 हायड्रोजन ट्रेन — तंत्रज्ञान | Hydrogen Train — Technology
📖 सविस्तर | Details: हायड्रोजन इंधन सेल तंत्रज्ञानावर आधारित ही ट्रेन १,२०० किमी चाचणीत यशस्वी ठरली. २,४०० kW शक्ती, लिथियम आयरन फॉस्फेट बॅटरी. हायड्रोजन आणि ऑक्सिजनच्या अभिक्रियेतून वीज निर्माण होते. ३,२०० लिटर डिझेल बचत. २०२६ मध्ये व्यावसायिक सेवा सुरू होणार.
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• १,२०० किमी चाचणी (जिंद-सोनीपत)
• ३,२०० लिटर डिझेल बचत
• २,४०० kW शक्ती
• १० डब्यांची ट्रेन
• ‘हरित हायड्रोजन मिशन’ अंतर्गत
• १,२०० किमी चाचणी (जिंद-सोनीपत)
• ३,२०० लिटर डिझेल बचत
• २,४०० kW शक्ती
• १० डब्यांची ट्रेन
• ‘हरित हायड्रोजन मिशन’ अंतर्गत
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: हायड्रोजन ट्रेनची शक्ती किती kW?
(A) १,२०० (B) २,४०० (C) ३,६०० (D) ४,८००
उत्तर: (B) - Concept: हायड्रोजन ट्रेन कोणती वायू उत्सर्जित करते?
(A) CO2 (B) पाण्याची वाफ (C) CH4 (D) NOx
उत्तर: (B) - Static GK: ‘हरित हायड्रोजन मिशन’ कधी सुरू?
(A) २०२० (B) २०२१ (C) २०२२ (D) २०२३
उत्तर: (B)
💻 IEEE STEM कार्यशाळा | IEEE STEM Workshop
📖 सविस्तर | Details: IEEE AP-S COPE कार्यक्रमांतर्गत विद्यार्थ्यांसाठी STEM कार्यशाळा. शालेय विद्यार्थ्यांमध्ये वैज्ञानिक कुतूहल वाढवण्याचा उपक्रम.
🏛️ Static GK | स्थिर सामान्य ज्ञान — IEEE
| Full Form | पूर्ण नाव | Institute of Electrical and Electronics Engineers |
| स्थापना | Established | १९६३ (AIEE + IRE विलीनीकरण) |
| मुख्यालय | Headquarters | न्यू यॉर्क, अमेरिका |
| अध्यक्ष (२०२६) | President (2026) | डॉ. थॉमस एम. कोफलिन |
| उद्दिष्ट | Objective | इलेक्ट्रिकल, इलेक्ट्रॉनिक्स, संगणक अभियांत्रिकीतील नावीन्य |
| Flagship Programs | प्रमुख कार्यक्रम | IEEE Xplore, IEEE Spectrum, IEEE Standards Association |
| सदस्य | Members | १६०+ देशांमध्ये ४,००,०००+ |
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• IEEE — जगातील सर्वात मोठी व्यावसायिक अभियांत्रिकी संस्था
• IEEE Standards — Wi-Fi (802.11), Ethernet (802.3)
• IEEE Xplore — ५० लाख+ वैज्ञानिक पेपर्स
• AP-S — Antennas and Propagation Society
• IEEE — जगातील सर्वात मोठी व्यावसायिक अभियांत्रिकी संस्था
• IEEE Standards — Wi-Fi (802.11), Ethernet (802.3)
• IEEE Xplore — ५० लाख+ वैज्ञानिक पेपर्स
• AP-S — Antennas and Propagation Society
❓ PYQ | मागील वर्षाचा प्रश्न:
• SSC 2022: IEEE चे Full Form?
• UPSC 2021: IEEE Standards?
• SSC 2022: IEEE चे Full Form?
• UPSC 2021: IEEE Standards?
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: IEEE चे Full Form?
(A) Institute of Electrical and Electronics Engineers (B) Indian Electrical Engineers (C) International Electrical Engineering (D) Institute of Energy Engineering
उत्तर: (A) - Static GK: IEEE ची स्थापना कधी?
(A) १९५० (B) १९६३ (C) १९७० (D) १९८०
उत्तर: (B) - Concept: IEEE Xplore कशासाठी?
(A) वैज्ञानिक पेपर्स (B) सॉफ्टवेअर (C) हार्डवेअर (D) रोबोटिक्स
उत्तर: (A)
🔗 Related Articles | संबंधित लेख:
📖 IEEE Notes
📖 STEM Education
🌱 पर्यावरण | Environment
▼
📌 पर्यावरण विभाग (SEO): २५ जुलै २०२६ रोजी पर्यावरणाशी संबंधित कोणतीही महत्त्वाची घटना नोंदली गेली नाही. मात्र स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने पर्यावरण क्षेत्रातील खालील Static GK अत्यंत महत्त्वाची आहे.
🌱 पर्यावरण — Static GK | स्थिर सामान्य ज्ञान
🏛️ १. National Green Hydrogen Mission | राष्ट्रीय हरित हायड्रोजन मिशन
| सुरुवात | Launch | २०२१ |
| उद्देश | Objective | हरित हायड्रोजन उत्पादन वाढवणे, कार्बन उत्सर्जन कमी करणे |
| लक्ष्य | Target | २०३० पर्यंत ५ दशलक्ष टन हरित हायड्रोजन |
| निवेश | Investment | ₹८ लाख कोटी (अंदाजे) |
| संबंधित मंत्रालय | Ministry | नूतनीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय (MNRE) |
🏛️ २. Ramsar Sites | रामसर स्थळे — भारत
| एकूण Ramsar Sites | Total | ८५ (२०२६ पर्यंत) |
| पहिली Ramsar Site | First | चिल्का तलाव (ओडिशा) — १९८१ |
| सर्वाधिक Ramsar Sites असलेले राज्य | State with Max | तामिळनाडू (१६) |
| Ramsar करार स्थापना | Ramsar Convention | १९७१ (इराण) |
| भारतातील पहिली रामसर स्थळे | First in India | चिल्का (ओडिशा) आणि केवलदेव (राजस्थान) — १९८१ |
🏛️ ३. National Parks | राष्ट्रीय उद्याने — भारत
| एकूण National Parks | Total | १०६ (२०२६) |
| सर्वात मोठे National Park | Largest | हेमिस (लडाख) — ४,४०० km² |
| सर्वात लहान National Park | Smallest | साउथ बटन (अंदमान) — ४.६ km² |
| पहिले National Park | First | कॉर्बेट (उत्तराखंड) — १९३६ |
| सर्वाधिक National Parks असलेले राज्य | State with Max | मध्य प्रदेश (११) |
🏛️ ४. Tiger Reserves | व्याघ्र प्रकल्प — भारत
| एकूण Tiger Reserves | Total | ५४ (२०२६) |
| सर्वाधिक वाघ | Max Tigers | मध्य प्रदेश (७४०+) |
| पहिले Tiger Reserve | First | पलामू (झारखंड) — १९७३ |
| Project Tiger सुरुवात | Project Tiger Launch | १९७३ |
| NTCA स्थापना | NTCA Established | २००५ (National Tiger Conservation Authority) |
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• हरित हायड्रोजन मिशन — २०२१, लक्ष्य ५ दशलक्ष टन (२०३०)
• Ramsar स्थळे — ८५, पहिली १९८१ (चिल्का, केवलदेव)
• National Parks — १०६, सर्वात मोठे हेमिस (लडाख)
• Tiger Reserves — ५४, Project Tiger १९७३
• NTCA — २००५ मध्ये स्थापन
• हरित हायड्रोजन मिशन — २०२१, लक्ष्य ५ दशलक्ष टन (२०३०)
• Ramsar स्थळे — ८५, पहिली १९८१ (चिल्का, केवलदेव)
• National Parks — १०६, सर्वात मोठे हेमिस (लडाख)
• Tiger Reserves — ५४, Project Tiger १९७३
• NTCA — २००५ मध्ये स्थापन
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: भारतातील एकूण Ramsar Sites किती?
(A) ७५ (B) ८० (C) ८५ (D) ९०
उत्तर: (C) - Static GK: Project Tiger कधी सुरू झाला?
(A) १९७० (B) १९७३ (C) १९८० (D) १९८५
उत्तर: (B) - Concept: भारतातील सर्वात मोठे National Park कोणते?
(A) कॉर्बेट (B) कान्हा (C) हेमिस (D) सुंदरबन
उत्तर: (C)
🌱 Today’s 5 Must Remember Facts | आजचे ५ महत्त्वाचे मुद्दे:
१. National Green Hydrogen Mission — २०२१, लक्ष्य ५ दशलक्ष टन (२०३०)
२. भारतातील एकूण Ramsar Sites — ८५ (२०२६)
३. एकूण National Parks — १०६, सर्वात मोठे हेमिस (लडाख)
४. एकूण Tiger Reserves — ५४, Project Tiger १९७३
५. NTCA — २००५, National Tiger Conservation Authority
१. National Green Hydrogen Mission — २०२१, लक्ष्य ५ दशलक्ष टन (२०३०)
२. भारतातील एकूण Ramsar Sites — ८५ (२०२६)
३. एकूण National Parks — १०६, सर्वात मोठे हेमिस (लडाख)
४. एकूण Tiger Reserves — ५४, Project Tiger १९७३
५. NTCA — २००५, National Tiger Conservation Authority
🔗 Related Articles | संबंधित लेख:
🌱 Environment Notes
🏞️ National Parks Notes
🐅 Tiger Reserves Notes
💧 Ramsar Sites Notes
🏆 क्रीडा | Sports
▼
📌 क्रीडा विभाग (SEO): २५ जुलै २०२६ रोजी क्रीडा क्षेत्रात स्पर्धा परीक्षांसाठी विशेष महत्त्वाची घटना नोंदली गेली नाही. मात्र परीक्षेच्या दृष्टीने खालील Static GK महत्त्वाची आहे.
🏆 क्रीडा — Static GK | स्थिर सामान्य ज्ञान
🏛️ १. Ministry of Youth Affairs & Sports | युवा व्यवहार व क्रीडा मंत्रालय
| Full Form | पूर्ण नाव | Ministry of Youth Affairs and Sports |
| स्थापना | Established | २००० (स्वतंत्र मंत्रालय) |
| सद्य मंत्री | Current Minister | मनसुख मांडविया (कॅबिनेट मंत्री) |
| राज्यमंत्री | Minister of State | राकेश सिंह |
| मुख्यालय | Headquarters | नवी दिल्ली |
| उद्देश | Objective | युवा विकास, क्रीडा प्रोत्साहन, राष्ट्रीय क्रीडा धोरण |
🏛️ २. Indian Olympic Association (IOA) | भारतीय ऑलिम्पिक संघटना
| Full Form | पूर्ण नाव | Indian Olympic Association |
| स्थापना | Established | १९२७ |
| मुख्यालय | Headquarters | नवी दिल्ली |
| सद्य अध्यक्ष | Current President | पी.टी. उषा |
| मान्यता | Affiliation | आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक समिती (IOC) |
| उद्देश | Objective | भारतीय खेळाडूंना ऑलिम्पिक, आशियाई खेळांसाठी तयार करणे |
🏛️ ३. Sports Authority of India (SAI) | भारतीय क्रीडा प्राधिकरण
| Full Form | पूर्ण नाव | Sports Authority of India |
| स्थापना | Established | १९८४ |
| मुख्यालय | Headquarters | नवी दिल्ली |
| सद्य अध्यक्ष | Current Chairperson | सचिन तेंडुलकर (नामनिर्देशित) |
| संलग्न | Parent | युवा व्यवहार व क्रीडा मंत्रालय |
| उद्देश | Objective | खेळाडूंना प्रशिक्षण, पायाभूत सुविधा, निवड प्रक्रिया |
🏛️ ४. Major Dhyan Chand Khel Ratna Award | मेजर ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्कार
| पूर्वीचे नाव | Former Name | राजीव गांधी खेलरत्न पुरस्कार (पूर्वी) |
| सुरुवात | Established | १९९१-९२ |
| नाव बदल | Renamed | २०२१ (मेजर ध्यानचंद यांच्या नावाने) |
| उद्देश | Objective | आंतरराष्ट्रीय स्तरावर उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या खेळाडूंना सन्मान |
| प्रथम प्राप्तकर्ता | First Recipient | विश्वनाथन आनंद (बुद्धिबळ) — १९९१-९२ |
| पुरस्कार रक्कम | Award Amount | ₹२५ लाख (सद्य) |
🏛️ ५. Arjuna Award | अर्जुन पुरस्कार
| सुरुवात | Established | १९६१ |
| उद्देश | Objective | आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चमकदार कामगिरी करणाऱ्या खेळाडूंना सन्मान |
| प्रथम प्राप्तकर्ता | First Recipient | गुंडप्पा विश्वनाथ (क्रिकेट) — १९६१ |
| पुरस्कार रक्कम | Award Amount | ₹१५ लाख (सद्य) |
| संबंधित | Related | युवा व्यवहार व क्रीडा मंत्रालय |
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• क्रीडा मंत्रालय — २०००, सद्य मंत्री मनसुख मांडविया
• IOA — १९२७, अध्यक्ष पी.टी. उषा
• SAI — १९८४, अध्यक्ष सचिन तेंडुलकर
• खेलरत्न पुरस्कार — १९९१-९२, २०२१ मध्ये नामांतर
• अर्जुन पुरस्कार — १९६१, पहिले प्राप्तकर्ते गुंडप्पा विश्वनाथ
• क्रीडा मंत्रालय — २०००, सद्य मंत्री मनसुख मांडविया
• IOA — १९२७, अध्यक्ष पी.टी. उषा
• SAI — १९८४, अध्यक्ष सचिन तेंडुलकर
• खेलरत्न पुरस्कार — १९९१-९२, २०२१ मध्ये नामांतर
• अर्जुन पुरस्कार — १९६१, पहिले प्राप्तकर्ते गुंडप्पा विश्वनाथ
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: भारतीय ऑलिम्पिक संघटना (IOA) ची स्थापना कधी झाली?
(A) १९२० (B) १९२७ (C) १९३० (D) १९४०
उत्तर: (B) - Static GK: मेजर ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्काराची सुरुवात कधी झाली?
(A) १९८५ (B) १९९१-९२ (C) २००० (D) २००५
उत्तर: (B) - Concept: अर्जुन पुरस्काराचे पहिले प्राप्तकर्ते कोण?
(A) विश्वनाथन आनंद (B) गुंडप्पा विश्वनाथ (C) सचिन तेंडुलकर (D) मिल्खा सिंग
उत्तर: (B)
🏆 Today’s 5 Must Remember Facts | आजचे ५ महत्त्वाचे मुद्दे:
१. क्रीडा मंत्रालय — २०००, सद्य मंत्री मनसुख मांडविया
२. IOA — १९२७, अध्यक्ष पी.टी. उषा
३. SAI — १९८४, अध्यक्ष सचिन तेंडुलकर
४. खेलरत्न — १९९१-९२, २०२१ मध्ये नामांतर, पहिले प्राप्तकर्ते विश्वनाथन आनंद
५. अर्जुन पुरस्कार — १९६१, पहिले प्राप्तकर्ते गुंडप्पा विश्वनाथ
१. क्रीडा मंत्रालय — २०००, सद्य मंत्री मनसुख मांडविया
२. IOA — १९२७, अध्यक्ष पी.टी. उषा
३. SAI — १९८४, अध्यक्ष सचिन तेंडुलकर
४. खेलरत्न — १९९१-९२, २०२१ मध्ये नामांतर, पहिले प्राप्तकर्ते विश्वनाथन आनंद
५. अर्जुन पुरस्कार — १९६१, पहिले प्राप्तकर्ते गुंडप्पा विश्वनाथ
🔗 Related Articles | संबंधित लेख:
🏛️ क्रीडा मंत्रालय Notes
🇮🇳 IOA Notes
🏆 क्रीडा पुरस्कार Notes
🎖️ खेलरत्न पुरस्कार
🎖️ पुरस्कार व सन्मान | Awards & Honours
▼
📌 पुरस्कार विभाग (SEO): २५ जुलै २०२६ रोजी श्री विठ्ठल निर्मल दिंडी पुरस्कार २०२६ वारकरी जोडपे बाळासाहेब माने आणि प्रभावती माने यांना प्रदान करण्यात आला. हा पुरस्कार २०२० मध्ये महाराष्ट्र सरकारने सुरू केला.
🎖️ श्री विठ्ठल निर्मल दिंडी पुरस्कार २०२६ | Shri Vitthal Nirmal Dindi Award 2026
📖 सविस्तर | Details: आषाढी एकादशीच्या शुभमुहूर्तावर महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी वारकरी जोडप्याला हा पुरस्कार प्रदान केला.
🏛️ Static GK | स्थिर सामान्य ज्ञान — पुरस्कार
| पुरस्काराचे नाव | Award Name | श्री विठ्ठल निर्मल दिंडी पुरस्कार |
| सुरुवात (स्थापना) | Established | २०२० |
| उद्देश | Objective | वारकरी परंपरेत अविरत निष्ठा, संघटन कौशल्य, सामाजिक बांधिलकी |
| पहिले प्राप्तकर्ते (२०२०) | First Recipients (2020) | रघुनाथराव वाईकर आणि ताराबाई वाईकर |
| २०२६ प्राप्तकर्ते | 2026 Recipients | बाळासाहेब माने आणि प्रभावती माने |
| प्रदाता | Presented By | महाराष्ट्र सरकार |
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• महाराष्ट्र सरकारचा सांस्कृतिक पुरस्कार
• दरवर्षी आषाढी एकादशीला प्रदान
• वारकरी संप्रदायाला प्रोत्साहन
• महाराष्ट्र सरकारचा सांस्कृतिक पुरस्कार
• दरवर्षी आषाढी एकादशीला प्रदान
• वारकरी संप्रदायाला प्रोत्साहन
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: श्री विठ्ठल निर्मल दिंडी पुरस्कार २०२६ कोणाला?
(A) रघुनाथराव वाईकर (B) बाळासाहेब माने (C) गंगाधर महाराज (D) नामदेव महाराज
उत्तर: (B) - Static GK: या पुरस्काराची स्थापना कधी?
(A) २०१८ (B) २०२० (C) २०२२ (D) २०२४
उत्तर: (B) - Concept: हा पुरस्कार कोणत्या दिवशी प्रदान?
(A) दसरा (B) आषाढी एकादशी (C) दिवाळी (D) गुढी पाडवा
उत्तर: (B)
👨💼 नियुक्त्या व राजीनामे | Appointments & Resignations
▼
📌 नियुक्त्या व राजीनामे विभाग (SEO): २५ जुलै २०२६ रोजी केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांचा राजीनामा ही एकमेव महत्त्वाची घटना. या दिवशी कोणतीही नवीन नियुक्ती झाली नाही.
📰 राजीनामा — धर्मेंद्र प्रधान | Resignation — Dharmendra Pradhan
📖 सविस्तर | Details: पेपर लीक आणि युवा आंदोलनानंतर राजीनामा. धर्मेंद्र प्रधान — ओडिशाचे बर्हामपूर मतदारसंघातून ५ वेळा खासदार.
👔 नियुक्ती — कोणतीही नाही | Appointment — None
या दिवशी कोणतीही महत्त्वाची नियुक्ती आढळली नाही.
📅 महत्त्वाचे दिवस | Important Days
▼
📌 महत्त्वाचे दिवस विभाग (SEO): २५ जुलै हा दिवस ‘आफ्रिकन वंशाच्या महिला आणि मुलींचा आंतरराष्ट्रीय दिन’ म्हणून साजरा केला जातो. UN ने २०२१ मध्ये हा दिवस घोषित केला. २०२६ ची थीम “न्याय, विकास आणि मानवी हक्कांसाठी आवाज” आहे.
📅 आफ्रिकन वंशाच्या महिला आणि मुलींचा आंतरराष्ट्रीय दिन | International Day of Women and Girls of African Descent
📖 सविस्तर | Details: UN ने २०२१ मध्ये २५ जुलै हा दिवस आफ्रिकन वंशाच्या महिला आणि मुलींच्या हक्कांना समर्पित केला. जातीय भेदभाव, समानता आणि सक्षमीकरण यावर जागरूकता.
🎯 Exam Key Points | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
• UN ने २०२१ मध्ये घोषित केला
• ‘आफ्रिकन वंशाच्या लोकांसाठी आंतरराष्ट्रीय दशक’ (२०१५-२०२४) शी संबंधित
• २०२६ थीम: “न्याय, विकास आणि मानवी हक्कांसाठी आवाज”
• UN ने २०२१ मध्ये घोषित केला
• ‘आफ्रिकन वंशाच्या लोकांसाठी आंतरराष्ट्रीय दशक’ (२०१५-२०२४) शी संबंधित
• २०२६ थीम: “न्याय, विकास आणि मानवी हक्कांसाठी आवाज”
📝 Practice MCQ | सराव प्रश्न:
- Basic: आफ्रिकन वंशाच्या महिला दिन कधी?
(A) २४ जुलै (B) २५ जुलै (C) २६ जुलै (D) २७ जुलै
उत्तर: (B) - Static GK: हा दिन कोणत्या संस्थेने घोषित?
(A) WHO (B) UNESCO (C) UN (D) आंतरराष्ट्रीय न्यायालय
उत्तर: (C) - Concept: २०२६ ची थीम काय?
(A) महिला सक्षमीकरण (B) न्याय, विकास आणि मानवी हक्क (C) शांतता व समानता (D) शिक्षण
उत्तर: (B)
📝 ३० MCQ — सर्व प्रकार | All Types
▼
📌 ३० MCQ: Basic, Static GK, Concept Based, Match the Following, Assertion-Reason, Statement Based — सर्व प्रकार.
🔹 Basic MCQ
- २५ जुलै २०२६ रोजी कोणत्या मंत्र्याने राजीनामा दिला?
(A) अमित शहा (B) धर्मेंद्र प्रधान (C) राजनाथ सिंग (D) निर्मला सीतारामन
उत्तर: (B) - हायड्रोजन ट्रेनने किती किमी चाचणी पूर्ण केली?
(A) ५०० (B) ८०० (C) १,२०० (D) १,५००
उत्तर: (C) - भारत-UK FTA मुळे २०३० पर्यंत व्यापार किती अब्ज डॉलर्स?
(A) $५८ (B) $८४ (C) $११५ (D) $१५०
उत्तर: (C) - कावेरी नदीचा उगम कोठे?
(A) अमरकंटक (B) तलकावेरी (C) गंगोत्री (D) नागार्जुन सागर
उत्तर: (B) - BHAVYA Rasayan चे बजेट किती?
(A) ₹१,०३० (B) ₹२,०३० (C) ₹३,०३० (D) ₹५,०३०
उत्तर: (C) - भारतीय रेल्वेची स्थापना कधी?
(A) १८५० (B) १८५३ (C) १८६० (D) १८७०
उत्तर: (B) - IEEE चे Full Form काय?
(A) Institute of Electrical and Electronics Engineers (B) Indian Electrical Engineers (C) International Electrical Engineering (D) Institute of Energy Engineering
उत्तर: (A)
🔹 Static GK MCQ
- भारतीय रेल्वेचे एकूण झोन किती?
(A) १७ (B) १८ (C) १९ (D) २०
उत्तर: (C) - UN ची स्थापना कधी झाली?
(A) १९४२ (B) १९४५ (C) १९५० (D) १९५५
उत्तर: (B) - पंढरपूर कोणत्या नदीकाठी?
(A) गोदावरी (B) भीमा (C) कृष्णा (D) तापी
उत्तर: (B) - ASSOCHAM ची स्थापना कधी?
(A) १९१० (B) १९२० (C) १९३० (D) १९४०
उत्तर: (B) - धर्मेंद्र प्रधान कोणत्या राज्यातून खासदार?
(A) गुजरात (B) ओडिशा (C) राजस्थान (D) उत्तर प्रदेश
उत्तर: (B)
🔹 Concept Based MCQ
- हायड्रोजन ट्रेन कोणत्या तंत्रज्ञानावर?
(A) सौर (B) इंधन सेल (C) पवन (D) बायो-डिझेल
उत्तर: (B) - डेटा लोकलायझेशन म्हणजे?
(A) परदेशात डेटा (B) देशात डेटा (C) डेटा हटवणे (D) एन्क्रिप्ट करणे
उत्तर: (B) - FTA चे Full Form?
(A) Free Trade Agreement (B) Foreign Trade Association (C) Federal Trade Act (D) Financial Transaction Authority
उत्तर: (A) - CWMA चे Full Form?
(A) Cauvery Water Management Authority (B) Central Water Management Authority (C) Coastal Water Management Authority (D) Cauvery Water Monitoring Agency
उत्तर: (A) - PM-Gati Shakti चा उद्देश?
(A) केवळ रस्ते (B) एकात्मिक पायाभूत विकास (C) केवळ रेल्वे (D) केवळ बंदर
उत्तर: (B)
🔹 Match the Following
- योग्य जोड्या लावा:
(A) १-ब, २-अ, ३-क, ४-ड (B) १-अ, २-ब, ३-क, ४-ड (C) १-ब, २-अ, ३-ड, ४-क (D) १-क, २-ब, ३-अ, ४-डअ ब १. धर्मेंद्र प्रधान अ. भारतीय रेल्वे २. हायड्रोजन ट्रेन ब. शिक्षणमंत्री ३. IEEE क. न्यू यॉर्क ४. कावेरी ड. तलकावेरी
उत्तर: (A)
🔹 Assertion-Reason MCQ
- Assertion (A): धर्मेंद्र प्रधान यांनी २५ जुलै २०२६ रोजी राजीनामा दिला.
Reason (R): पेपर लीक आणि युवा आंदोलनामुळे.
(A) A आणि R बरोबर, R हे A चे स्पष्टीकरण (B) A आणि R बरोबर, पण R स्पष्टीकरण नाही (C) A बरोबर, R चूक (D) A चूक, R बरोबर
उत्तर: (A) - Assertion (A): हायड्रोजन ट्रेन शून्य-उत्सर्जन आहे.
Reason (R): ती फक्त पाण्याची वाफ उत्सर्जित करते.
(A) A आणि R बरोबर, R हे A चे स्पष्टीकरण (B) A आणि R बरोबर, पण R स्पष्टीकरण नाही (C) A बरोबर, R चूक (D) A चूक, R बरोबर
उत्तर: (A)
🔹 Statement Based MCQ
- विधान १: भारत-UK FTA अंतर्गत भारताच्या ९९% निर्यात शुल्कमुक्त.
विधान २: साखर आणि मिल्ड राईस FTA मध्ये समाविष्ट आहेत.
(A) विधान १ बरोबर, २ चूक (B) विधान १ चूक, २ बरोबर (C) दोन्ही बरोबर (D) दोन्ही चूक
उत्तर: (A) - विधान १: हायड्रोजन ट्रेन CO2 उत्सर्जित करते.
विधान २: हायड्रोजन ट्रेन फक्त पाण्याची वाफ उत्सर्जित करते.
(A) विधान १ बरोबर, २ चूक (B) विधान १ चूक, २ बरोबर (C) दोन्ही बरोबर (D) दोन्ही चूक
उत्तर: (B)
⚡ Quick Revision — 30 One Liners + 10 Must Remember
▼
📌 द्रुत पुनरावृत्ती (Quick Revision): परीक्षेपूर्वी ५ मिनिटांत वाचण्यासारखे ३० महत्त्वाचे मुद्दे + Today’s 10 Must Remember Facts.
⭐ अतिमहत्त्वाचे १. धर्मेंद्र प्रधान — २५ जुलै २०२६ रोजी शिक्षणमंत्री पदाचा राजीनामा
🔥 वारंवार विचारले २. CJP — कॉकरोच जनता पार्टी (पेपर लीक आंदोलन)
📝 MPSC Focus ३. जंतर मंतर — दिल्लीतील ऐतिहासिक आंदोलन स्थळ
⭐ अतिमहत्त्वाचे ४. हायड्रोजन ट्रेन — १,२०० किमी चाचणी (जिंद-सोनीपत)
🔥 वारंवार विचारले ५. हायड्रोजन ट्रेन — ३,२०० लिटर डिझेल बचत
⭐ अतिमहत्त्वाचे ६. भारतीय रेल्वे स्थापना — १६ एप्रिल १८५३
📝 MPSC Focus ७. रेल्वे बोर्ड स्थापना — १९०५
🔥 वारंवार विचारले ८. रेल्वेचे एकूण झोन — १९
📝 MPSC Focus ९. UNESCO रेल्वे स्थानके — CST मुंबई, दार्जिलिंग, निलगिरी
⭐ अतिमहत्त्वाचे १०. भारत-UK FTA — १५ जुलै २०२६ पासून लागू
🔥 वारंवार विचारले ११. FTA मध्ये भारताची ९९% निर्यात शुल्कमुक्त
⭐ अतिमहत्त्वाचे १२. FTA मुळे ७-१० लाख रोजगार
📝 MPSC Focus १३. २०३० पर्यंत व्यापार $११५ अब्ज
⭐ अतिमहत्त्वाचे १४. कावेरी नदी उगम — तलकावेरी, पश्चिम घाट
🔥 वारंवार विचारले १५. कावेरी लांबी — ~८०० किमी
📝 MPSC Focus १६. CWMA — कावेरी जल व्यवस्थापन प्राधिकरण
⭐ अतिमहत्त्वाचे १७. मेखेदातु — कर्नाटकचा प्रस्तावित जलाशय प्रकल्प
🔥 वारंवार विचारले १८. बल्लारी-गुंतकल — ₹१,२६४ कोटी रेल्वे प्रकल्प
📝 MPSC Focus १९. BHAVYA Rasayan — ₹३,०३० कोटी, ३ उद्याने
⭐ अतिमहत्त्वाचे २०. BHAVYA — Bharat Audhyogik Vikas Yojana – Rasayan
🔥 वारंवार विचारले २१. डेटा लोकलायझेशन — Telecom Rules 2026
⭐ अतिमहत्त्वाचे २२. IEEE Full Form — Institute of Electrical and Electronics Engineers
📝 MPSC Focus २३. IEEE स्थापना — १९६३
🔥 वारंवार विचारले २४. IEEE मुख्यालय — न्यू यॉर्क, अमेरिका
📝 MPSC Focus २५. IEEE Standards — Wi-Fi (802.11), Ethernet (802.3)
⭐ अतिमहत्त्वाचे २६. पंढरपूर — भीमा नदीकाठी, ‘दक्षिणेची काशी’
🔥 वारंवार विचारले २७. आषाढी एकादशी — वारकरी संप्रदायातील सर्वात मोठा सण
📝 MPSC Focus २८. श्री विठ्ठल निर्मल दिंडी पुरस्कार — स्थापना २०२०
⭐ अतिमहत्त्वाचे २९. UN ‘शांततेची संस्कृती’ ठराव — १९९९
🔥 वारंवार विचारले ३०. आफ्रिकन वंशाच्या महिला दिन — २५ जुलै, UN २०२१
📌 Today’s 10 Must Remember Facts | आजचे १० महत्त्वाचे मुद्दे:
१. धर्मेंद्र प्रधान — २५ जुलै २०२६ रोजी शिक्षणमंत्री पदाचा राजीनामा ⭐
२. हायड्रोजन ट्रेन — १,२०० किमी चाचणी, ३,२०० लिटर डिझेल बचत 🔥
३. भारतीय रेल्वे — १६ एप्रिल १८५३, १९ झोन 📝
४. भारत-UK FTA — १५ जुलै २०२६, ९९% निर्यात शुल्कमुक्त ⭐
५. कावेरी नदी — उगम तलकावेरी, लांबी ~८०० किमी 🔥
६. BHAVYA Rasayan — ₹३,०३० कोटी, ३ उद्याने 📝
७. डेटा लोकलायझेशन — Telecom Rules 2026 ⭐
८. IEEE — १९६३, न्यू यॉर्क, Wi-Fi (802.11) 🔥
९. पंढरपूर — भीमा नदीकाठी, ‘दक्षिणेची काशी’ 📝
१०. UN ‘शांततेची संस्कृती’ — १९९९, २५ जुलै ⭐
१. धर्मेंद्र प्रधान — २५ जुलै २०२६ रोजी शिक्षणमंत्री पदाचा राजीनामा ⭐
२. हायड्रोजन ट्रेन — १,२०० किमी चाचणी, ३,२०० लिटर डिझेल बचत 🔥
३. भारतीय रेल्वे — १६ एप्रिल १८५३, १९ झोन 📝
४. भारत-UK FTA — १५ जुलै २०२६, ९९% निर्यात शुल्कमुक्त ⭐
५. कावेरी नदी — उगम तलकावेरी, लांबी ~८०० किमी 🔥
६. BHAVYA Rasayan — ₹३,०३० कोटी, ३ उद्याने 📝
७. डेटा लोकलायझेशन — Telecom Rules 2026 ⭐
८. IEEE — १९६३, न्यू यॉर्क, Wi-Fi (802.11) 🔥
९. पंढरपूर — भीमा नदीकाठी, ‘दक्षिणेची काशी’ 📝
१०. UN ‘शांततेची संस्कृती’ — १९९९, २५ जुलै ⭐
📝 Mock Test (Interactive — १० प्रश्न)
▼
📌 Mock Test: १० प्रश्न, वेळ — ५ मिनिटे. तुमचे उत्तर निवडा आणि ‘Submit’ क्लिक करा. Score आणि Answer Review पहा.
⏱️ 05:00
📊 Score: 0/10
१. २५ जुलै २०२६ रोजी कोणत्या मंत्र्याने राजीनामा दिला?
(A) अमित शहा
(B) धर्मेंद्र प्रधान
(C) राजनाथ सिंग
(D) निर्मला सीतारामन
२. हायड्रोजन ट्रेनने किती किमी चाचणी पूर्ण केली?
(A) ५००
(B) ८००
(C) १,२००
(D) १,५००
३. भारत-UK FTA मुळे २०३० पर्यंत किती रोजगार?
(A) २-३ लाख
(B) ५-६ लाख
(C) ७-१० लाख
(D) १५-२० लाख
४. कावेरी नदीचा उगम कोठे?
(A) अमरकंटक
(B) तलकावेरी
(C) गंगोत्री
(D) नागार्जुन सागर
५. BHAVYA Rasayan चे बजेट किती?
(A) ₹१,०३०
(B) ₹२,०३०
(C) ₹३,०३०
(D) ₹५,०३०
६. IEEE ची स्थापना कधी?
(A) १९५०
(B) १९६३
(C) १९७०
(D) १९८०
७. भारतीय रेल्वेचे एकूण झोन?
(A) १७
(B) १८
(C) १९
(D) २०
८. पंढरपूर कोणत्या नदीकाठी?
(A) गोदावरी
(B) भीमा
(C) कृष्णा
(D) तापी
९. श्री विठ्ठल निर्मल दिंडी पुरस्काराची स्थापना कधी?
(A) २०१८
(B) २०२०
(C) २०२२
(D) २०२४
१०. आफ्रिकन वंशाच्या महिला दिन २०२६ ची थीम?
(A) महिला सक्षमीकरण
(B) न्याय, विकास आणि मानवी हक्क
(C) शांतता व समानता
(D) शिक्षण
❓ 15 FAQ | Frequently Asked Questions
▼
📌 15 FAQ: स्पर्धा परीक्षांमध्ये सर्वाधिक विचारले जाणारे प्रश्न.
❓ १. २५ जुलै २०२६ रोजी कोणत्या मंत्र्याने राजीनामा दिला?
✅ धर्मेंद्र प्रधान (केंद्रीय शिक्षण मंत्री).
❓ २. ‘कॉकरोच जनता पार्टी’ म्हणजे काय?
✅ पेपर लीकविरोधातील सोशल मीडिया-चालित युवा चळवळ.
❓ ३. हायड्रोजन ट्रेन किती किमी चाचणीत यशस्वी?
✅ १,२०० किमी.
❓ ४. भारतीय रेल्वेची स्थापना कधी?
✅ १६ एप्रिल १८५३.
❓ ५. भारत-UK FTA कधी लागू झाला?
✅ १५ जुलै २०२६.
❓ ६. FTA मुळे किती रोजगार?
✅ ७-१० लाख.
❓ ७. कावेरी नदीचा उगम?
✅ तलकावेरी, पश्चिम घाट, कर्नाटक.
❓ ८. CWMA म्हणजे?
✅ कावेरी जल व्यवस्थापन प्राधिकरण.
❓ ९. बल्लारी-गुंतकल प्रकल्पाचा खर्च?
✅ ₹१,२६४ कोटी.
❓ १०. BHAVYA Rasayan चा पूर्ण फॉर्म?
✅ Bharat Audhyogik Vikas Yojana – Rasayan.
❓ ११. डेटा लोकलायझेशन म्हणजे?
✅ डेटा देशातच साठवणे.
❓ १२. IEEE चे Full Form?
✅ Institute of Electrical and Electronics Engineers.
❓ १३. पंढरपूर कोणत्या नदीकाठी?
✅ भीमा (चंद्रभागा).
❓ १४. आफ्रिकन वंशाच्या महिला दिन २०२६ ची थीम?
✅ “न्याय, विकास आणि मानवी हक्कांसाठी आवाज”.
❓ १५. भारतीय रेल्वेचे एकूण झोन?
✅ १९.


