Daily Current Affairs 11 August 2026 – दैनिक चालू घडामोडी | MPSC, UPSC, Police, Banking

Daily Current Affairs 11 August 2026 – दैनिक चालू घडामोडी

दैनिक चालू घडामोडी 11 ऑगस्ट 2026 | Daily Current Affairs Marathi | MPSC

📰 दैनिक चालू घडामोडी – 11 ऑगस्ट 2026

📚 परीक्षांसाठी उपयुक्त: Daily Current Affairs 11 August 2026 MPSC, UPSC, Talathi, Police, SSC, Banking आणि इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी Current Affairs, Exam Key Points, Static GK आणि MCQ सराव.

१. राष्ट्रीय – NITI Aayog आणि Cooperative Federalism

१. Headline: NITI Aayog कडून केंद्र-राज्य सहकार्य आणि Cooperative Federalism ला प्रोत्साहन.
२. काय घडले? NITI Aayog हे भारत सरकारचे प्रमुख policy think tank आहे. केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये धोरणात्मक सहकार्य वाढवणे हे त्याच्या प्रमुख कार्यांपैकी एक आहे.
३. का महत्त्वाचे? MPSC आणि UPSC मध्ये Indian Polity, Cooperative Federalism आणि Centre-State Relations यावर प्रश्न विचारले जातात.
४. Exam Key Points:
  • संस्था: NITI Aayog – National Institution for Transforming India
  • स्थापना: 1 जानेवारी 2015
  • अध्यक्ष: भारताचे पंतप्रधान
  • मुख्य भूमिका: Policy Think Tank
  • मुख्य संकल्पना: Cooperative Federalism
५. Static GK:
  • NITI Aayog ने Planning Commission ची जागा घेतली.
  • Planning Commission ची स्थापना 1950 मध्ये झाली होती.
  • NITI Aayog चे मुख्यालय – New Delhi.

२. महाराष्ट्र – जलयुक्त शिवार अभियान 2.0

१. Headline: महाराष्ट्रात जलसंधारण आणि भूजल पुनर्भरणासाठी जलयुक्त शिवार अभियान 2.0 राबवले जात आहे.
२. काय घडले? महाराष्ट्र शासनाच्या मृद व जलसंधारण विभागामार्फत जलयुक्त शिवार अभियान 2.0 अंतर्गत जलसंधारण, जलसाक्षरता आणि पाण्याचा कार्यक्षम वापर यावर भर दिला जात आहे.
३. का महत्त्वाचे? महाराष्ट्रातील जलसंधारण, दुष्काळ व्यवस्थापन, भूजल पुनर्भरण आणि ग्रामीण विकासासाठी ही योजना MPSC परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाची आहे.
४. Exam Key Points:
  • योजना: जलयुक्त शिवार अभियान 2.0
  • विभाग: मृद व जलसंधारण विभाग, महाराष्ट्र शासन
  • 2.0: 3 जानेवारी 2023 च्या शासन निर्णयानुसार
  • मुख्य उद्दिष्ट: जलसंधारण आणि भूजलाचा शाश्वत वापर
५. Static GK:
  • जलयुक्त शिवार अभियानाचा पहिला टप्पा 2015–2019 कालावधीत राबवण्यात आला.
  • योजना – महाराष्ट्र शासनाशी संबंधित.

३. अर्थव्यवस्था – SEBI

१. Headline: SEBI ही भारताच्या Securities Market ची प्रमुख नियामक संस्था आहे.
२. काय घडले? SEBI ची स्थापना प्रथम 12 एप्रिल 1988 रोजी non-statutory body म्हणून झाली. 1992 मध्ये तिला statutory status मिळाला.
३. का महत्त्वाचे? Indian Economy, Capital Market आणि Regulatory Bodies या घटकांसाठी SEBI अत्यंत महत्त्वाची आहे.
४. Exam Key Points:
  • पूर्ण नाव: Securities and Exchange Board of India
  • Non-statutory स्थापना: 12 एप्रिल 1988
  • Statutory status: 1992
  • मुख्यालय: Mumbai
५. Static GK:
  • SEBI चे प्रमुख उद्दिष्ट – Securities Market चे regulation आणि investors च्या हिताचे संरक्षण.
  • BSE ची स्थापना – 1875.
  • NSE ची स्थापना – 1992.

४. विज्ञान व तंत्रज्ञान – National Space Day

१. Headline: भारतात National Space Day दरवर्षी 23 ऑगस्ट रोजी साजरा केला जातो.
२. काय घडले? 23 ऑगस्ट 2023 रोजी Chandrayaan-3 च्या Vikram Lander ने चंद्रावर यशस्वी soft landing केली. या ऐतिहासिक घटनेच्या स्मरणार्थ 23 ऑगस्ट हा National Space Day म्हणून घोषित करण्यात आला.
३. का महत्त्वाचे? ISRO, Chandrayaan missions आणि भारताच्या Space Programme वर MPSC, UPSC आणि SSC परीक्षांमध्ये प्रश्न विचारले जातात.
४. Exam Key Points:
  • संस्था: ISRO
  • Mission: Chandrayaan-3
  • Landing Date: 23 ऑगस्ट 2023
  • Landing Site: Shiv Shakti Point
  • Launch Vehicle: LVM3-M4
५. Static GK:
  • ISRO स्थापना – 15 ऑगस्ट 1969.
  • ISRO मुख्यालय – Bengaluru.
  • भारतीय अंतराळ कार्यक्रमाचे जनक – डॉ. विक्रम साराभाई.

५. आंतरराष्ट्रीय – International Court of Justice

१. Headline: ICJ हे राष्ट्रांमधील कायदेशीर वाद सोडवणारे United Nations चे प्रमुख न्यायिक अंग आहे.
२. काय घडले? ICJ ची स्थापना UN Charter अंतर्गत जून 1945 मध्ये झाली आणि न्यायालयाने एप्रिल 1946 मध्ये कार्य सुरू केले.
३. का महत्त्वाचे? UPSC/MPSC International Relations आणि United Nations या घटकांसाठी ICJ महत्त्वाचे आहे.
४. Exam Key Points:
  • पूर्ण नाव: International Court of Justice
  • स्थान: The Hague, Netherlands
  • न्यायाधीश: 15
  • कार्यकाळ: 9 वर्षे
५. Static GK:
  • ICJ हे UN चे सहा principal organs पैकी एक आहे.
  • ICJ चे official languages – English आणि French.
  • ICJ चे seat – Peace Palace, The Hague.

६. शिक्षण – NCERT

१. Headline: NCERT ही भारतातील शालेय शिक्षणासाठी महत्त्वाची शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण संस्था आहे.
२. काय घडले? NCERT राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण आणि शालेय शिक्षणाशी संबंधित अभ्यासक्रम, पाठ्यपुस्तके, संशोधन व प्रशिक्षण यामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते.
३. का महत्त्वाचे? MPSC, SSC, TET आणि इतर परीक्षांमध्ये NCERT, Education Policy आणि School Education यावर प्रश्न येतात.
४. Exam Key Points:
  • पूर्ण नाव: National Council of Educational Research and Training
  • स्थापना: 1 सप्टेंबर 1961
  • मुख्यालय: New Delhi
  • संबंधित मंत्रालय: Ministry of Education
५. Static GK:
  • NCERT ही autonomous organisation आहे.
  • NEP – National Education Policy 2020.
  • NEP 2020 मध्ये 5+3+3+4 school structure सुचवण्यात आली.

७. क्रीडा – National Sports Day

१. Headline: भारतात 29 ऑगस्ट रोजी National Sports Day साजरा केला जातो.
२. काय घडले? National Sports Day हा हॉकीचे महान खेळाडू Major Dhyan Chand यांच्या जयंतीनिमित्त साजरा केला जातो.
३. का महत्त्वाचे? Sports Awards, Major Dhyan Chand आणि National Sports Day हे स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाचे topics आहेत.
४. Exam Key Points:
  • दिवस: 29 ऑगस्ट
  • व्यक्ती: Major Dhyan Chand
  • खेळ: Hockey
  • संबंधित मंत्रालय: Ministry of Youth Affairs & Sports
५. Static GK:
  • भारताचा सर्वोच्च क्रीडा पुरस्कार – Major Dhyan Chand Khel Ratna Award.
  • Khel Ratna चे नामकरण 2021 मध्ये Major Dhyan Chand यांच्या नावावर करण्यात आले.

८. दिवस विशेष – International Youth Day

१. Headline: 12 ऑगस्ट रोजी United Nations कडून International Youth Day साजरा केला जातो.
२. काय घडले? UN General Assembly ने 1999 मध्ये 12 ऑगस्ट हा International Youth Day म्हणून घोषित केला. पहिला International Youth Day 12 ऑगस्ट 2000 रोजी साजरा झाला.
३. का महत्त्वाचे? Important Days आणि त्यांचे themes हे MPSC, UPSC, SSC आणि Banking परीक्षांसाठी महत्त्वाचे आहेत.
४. Exam Key Points:
  • दिवस: 12 ऑगस्ट
  • संस्था: United Nations
  • घोषणा: 1999
  • पहिला International Youth Day: 2000
५. Static GK:
  • भारताचा National Youth Day – 12 जानेवारी.
  • National Youth Day – Swami Vivekananda यांच्या जयंतीनिमित्त.

९. घटनात्मक संस्था – Election Commission of India

१. Headline: Election Commission of India ही भारतातील निवडणुकांचे नियंत्रण व देखरेख करणारी घटनात्मक संस्था आहे.
२. काय घडले? भारतीय संविधानाच्या Article 324 अंतर्गत Election Commission of India ची तरतूद करण्यात आली आहे.
३. का महत्त्वाचे? Indian Polity आणि Constitutional Bodies या घटकांसाठी ECI अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
४. Exam Key Points:
  • संस्था: Election Commission of India
  • संविधान: Article 324
  • भाग: Part XV
  • स्थापना: 25 जानेवारी 1950
५. Static GK:
  • National Voters’ Day – 25 जानेवारी.
  • भारताचे पहिले Chief Election Commissioner – Sukumar Sen.
  • Article 324 – Elections संबंधी तरतूद.
  • ECI ची रचना कायद्यातील बदलांनुसार बदलू शकते; त्यामुळे “कायम 1 CEC + 2 EC” असे static fact म्हणून लिहू नये.

📌 Exam One-Liners

  1. NITI Aayog ची स्थापना 1 जानेवारी 2015 रोजी झाली.
  2. NITI Aayog ही भारत सरकारची प्रमुख policy think tank संस्था आहे.
  3. जलयुक्त शिवार अभियान 2.0 हे 3 जानेवारी 2023 च्या शासन निर्णयानुसार राबवले जात आहे.
  4. SEBI ची स्थापना 12 एप्रिल 1988 रोजी non-statutory body म्हणून झाली.
  5. SEBI ला 1992 मध्ये statutory status मिळाला.
  6. Chandrayaan-3 चे soft landing 23 ऑगस्ट 2023 रोजी झाले.
  7. ICJ चे मुख्यालय The Hague, Netherlands येथे आहे.
  8. ICJ मध्ये 15 न्यायाधीश असतात.
  9. International Youth Day – 12 ऑगस्ट.
  10. भारतीय संविधानातील Article 324 अंतर्गत Election Commission ची तरतूद आहे.

❓ 10 MCQs – सराव प्रश्न

१. NITI Aayog ची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली?
(A) 1950
(B) 1991
(C) 2015
(D) 2020
उत्तर: (C) 2015
२. जलयुक्त शिवार अभियान 2.0 कोणत्या राज्याशी संबंधित आहे?
(A) गुजरात
(B) महाराष्ट्र
(C) कर्नाटक
(D) राजस्थान
उत्तर: (B) महाराष्ट्र
३. SEBI ची non-statutory body म्हणून स्थापना कधी झाली?
(A) 1988
(B) 1991
(C) 1992
(D) 1995
उत्तर: (A) 1988
४. Chandrayaan-3 चे landing कधी झाले?
(A) 15 ऑगस्ट 2023
(B) 23 ऑगस्ट 2023
(C) 29 ऑगस्ट 2023
(D) 5 सप्टेंबर 2023
उत्तर: (B) 23 ऑगस्ट 2023
५. ICJ चे मुख्यालय कोठे आहे?
(A) New York
(B) Geneva
(C) The Hague
(D) Paris
उत्तर: (C) The Hague
६. ICJ मध्ये किती न्यायाधीश असतात?
(A) 10
(B) 12
(C) 15
(D) 20
उत्तर: (C) 15
७. International Youth Day कोणत्या दिवशी साजरा केला जातो?
(A) 12 जानेवारी
(B) 12 ऑगस्ट
(C) 15 ऑगस्ट
(D) 29 ऑगस्ट
उत्तर: (B) 12 ऑगस्ट
८. National Sports Day कोणाच्या जयंतीनिमित्त साजरा केला जातो?
(A) Sachin Tendulkar
(B) Major Dhyan Chand
(C) Milkha Singh
(D) Balbir Singh
उत्तर: (B) Major Dhyan Chand
९. भारतीय संविधानाच्या कोणत्या Article मध्ये Election Commission ची तरतूद आहे?
(A) Article 280
(B) Article 315
(C) Article 324
(D) Article 356
उत्तर: (C) Article 324
१०. भारताचे पहिले Chief Election Commissioner कोण होते?
(A) T. N. Seshan
(B) Sukumar Sen
(C) K. V. K. Sundaram
(D) S. P. Sen Verma
उत्तर: (B) Sukumar Sen

❓ FAQ – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्र. १) NITI Aayog ची स्थापना कधी झाली?
उत्तर: NITI Aayog ची स्थापना 1 जानेवारी 2015 रोजी झाली.
प्र. २) जलयुक्त शिवार अभियान 2.0 कधी सुरू करण्यात आले?
उत्तर: 3 जानेवारी 2023 च्या शासन निर्णयानुसार जलयुक्त शिवार अभियान 2.0 राबवण्यात येत आहे.
प्र. ३) International Youth Day कधी असतो?
उत्तर: International Youth Day दरवर्षी 12 ऑगस्ट रोजी साजरा केला जातो.
प्र. ४) Election Commission कोणत्या Article अंतर्गत आहे?
उत्तर: भारतीय संविधानाच्या Article 324 अंतर्गत Election Commission of India ची तरतूद आहे.
वाचकांनो, ‘नोकरी वार्ता’ चे चॅनेल जॉईन केले आहे का?
अजून नाही? लगेच बटणावर क्लिक करा आणि सरकारी नोकऱ्यांचे ताजे अपडेट्स ‘नोकरी वार्ता’ वर मिळवा!

📌 Related Posts