Daily Current Affairs 10 August 2026 – दैनिक चालू घडामोडी | MPSC, UPSC, Banking
Daily Current Affairs 10 August 2026 – दैनिक चालू घडामोडी
📰 दैनिक चालू घडामोडी – 10 ऑगस्ट 2026
🇮🇳 राष्ट्रीय
जागतिक जैवइंधन दिन (10 ऑगस्ट) आणि राष्ट्रीय जैवइंधन धोरण
दरवर्षी 10 ऑगस्ट रोजी भारतात World Biofuel Day
पाळला जातो. पारंपरिक जीवाश्म इंधनांना पर्याय म्हणून जैवइंधनाचे
महत्त्व आणि बिगर-जीवाश्म इंधनांच्या वापराबाबत जागरूकता निर्माण
करणे हा या दिवसामागील प्रमुख उद्देश आहे.
सर रुडॉल्फ डिझेल यांनी 10 ऑगस्ट 1893 रोजी शेंगदाण्याच्या तेलावर
डिझेल इंजिन चालवण्याचे प्रदर्शन केले होते.
📌 Static GK (जैवइंधन धोरण):
- राष्ट्रीय जैवइंधन धोरण: 2018 मध्ये अधिसूचित; 2022 मध्ये सुधारित.
- इथेनॉल ब्लेंडिंग लक्ष्य: पेट्रोलमध्ये 20% इथेनॉल मिश्रणाचे E20 लक्ष्य.
- संबंधित मंत्रालय: पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय (MoPNG).
🏛️ अधिकृत स्रोत:
Ministry of Petroleum & Natural Gas (MoPNG)
🏛️ महाराष्ट्र
महाराष्ट्रातील नवीकरणीय ऊर्जा आणि मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजना
महाराष्ट्रात शाश्वत ऊर्जेला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि शेतकऱ्यांना
दिवसा वीजपुरवठा उपलब्ध करून देण्यासाठी
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजना राबवली जाते.
कृषी क्षेत्रासाठी सौर ऊर्जेचा वापर वाढवणे आणि वीज वितरणातील
अडचणी कमी करण्यासाठी सौर ऊर्जेला प्रोत्साहन देणे हा या
उपक्रमाचा महत्त्वाचा उद्देश आहे.
📌 Static GK (महाराष्ट्र ऊर्जा):
- अंमलबजावणीतील प्रमुख संस्था: महावितरण (MSEDCL) आणि संबंधित राज्य यंत्रणा.
- मुख्य उद्दिष्ट: कृषी फीडर्सचे सौर ऊर्जाकरण वाढवणे.
🏛️ अधिकृत स्रोत:
महाराष्ट्र शासन / MSEDCL / MEDA
💰 अर्थव्यवस्था
NABARD आणि ग्रामीण विकासातील भूमिका
NABARD (National Bank for Agriculture and Rural Development)
ही भारतातील कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी प्रमुख विकास वित्त संस्था आहे.
ग्रामीण पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी RIDF
(Rural Infrastructure Development Fund) मध्ये NABARD ची
महत्त्वाची भूमिका आहे.
📌 Static GK:
- स्थापना: 12 जुलै 1982.
- शिफारस: बी. शिवरामन समिती.
- कायदेशीर आधार: NABARD Act, 1981.
- मुख्यालय: मुंबई.
🏛️ अधिकृत स्रोत:
NABARD
🔬 विज्ञान व तंत्रज्ञान
जैवइंधन तंत्रज्ञान: प्रथम ते चौथ्या पिढीतील जैवइंधने
(Generations of Biofuels)
जैवइंधनांचे वर्गीकरण उत्पादनासाठी वापरल्या जाणाऱ्या
कच्च्या मालाच्या प्रकारानुसार विविध पिढ्यांमध्ये केले जाते.
स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टिकोनातून या पिढ्यांमधील फरक
महत्त्वाचा आहे.
📌 Static GK (तंत्रज्ञान वर्गीकरण):
- 1st Generation: अन्नपिके व अन्नधान्यांपासून – उदा. मका, ऊस, गहू.
- 2nd Generation: बिगर-अन्न जैवभार, कृषी अवशेष व लिग्नोसेल्युलोसिक biomass पासून.
- 3rd Generation: शेवाळावर (Algae) आधारित जैवइंधन.
- 4th Generation: प्रगत जैवतंत्रज्ञान, genetically engineered organisms आणि carbon-capture आधारित संकल्पनांशी संबंधित.
🏛️ अधिकृत संदर्भ:
MNRE / DST
🌍 आंतरराष्ट्रीय
Global Biofuels Alliance (GBA)
Global Biofuels Alliance (GBA) ची घोषणा
भारताच्या पुढाकाराने G20 New Delhi Summit 2023 दरम्यान करण्यात आली.
शाश्वत जैवइंधनाचा वापर वाढवणे, जैवइंधन क्षेत्रातील
आंतरराष्ट्रीय सहकार्य वाढवणे आणि तंत्रज्ञान व ज्ञानाची देवाणघेवाण
सुलभ करणे हे या आघाडीचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.
📌 Static GK:
- मुख्य पुढाकार: भारत.
- महत्त्वाचे सहभागी देश: भारत, अमेरिका आणि ब्राझील यांचा स्थापनेत महत्त्वाचा सहभाग.
- मुख्य उद्दिष्ट: जैवइंधनाच्या जागतिक वापराला आणि सहकार्याला चालना देणे.
🏛️ अधिकृत स्रोत:
G20 / Global Biofuels Alliance
🏫 शिक्षण
अखिल भारतीय तंत्रशिक्षण परिषद (AICTE) व तांत्रिक शिक्षण
AICTE (All India Council for Technical Education)
ही भारतातील तांत्रिक शिक्षणाच्या नियोजन, विकास आणि
मानकांशी संबंधित प्रमुख वैधानिक संस्था आहे.
तांत्रिक शिक्षणाची गुणवत्ता आणि नियमन यामध्ये AICTE ची
महत्त्वाची भूमिका आहे.
📌 Static GK:
- पूर्ण नाव: All India Council for Technical Education.
- स्थापना: 1945 मध्ये सल्लागार संस्था म्हणून.
- वैधानिक दर्जा: AICTE Act, 1987.
- मुख्यालय: नवी दिल्ली.
🏛️ अधिकृत स्रोत:
AICTE
🏆 क्रीडा
भारतीय क्रीडा प्राधिकरण (Sports Authority of India – SAI)
SAI (भारतीय क्रीडा प्राधिकरण) ही भारतातील
क्रीडा प्रतिभा शोध, प्रशिक्षण आणि उच्च दर्जाच्या क्रीडा
सुविधांच्या विकासासाठी महत्त्वाची राष्ट्रीय संस्था आहे.
📌 Static GK:
- स्थापना: 1984.
- मुख्यालय: नवी दिल्ली.
- भूमिका: खेळाडू प्रशिक्षण, प्रतिभा शोध आणि क्रीडा विकास.
- Khelo India: देशातील क्रीडा विकास व प्रतिभा शोध उपक्रमांमध्ये SAI ची महत्त्वाची भूमिका आहे.
🏛️ अधिकृत स्रोत:
Sports Authority of India / Ministry of Youth Affairs & Sports
🌱 महत्त्वाचे दिवस
10 ऑगस्ट: World Lion Day (जागतिक सिंह दिन)
दरवर्षी 10 ऑगस्ट रोजी World Lion Day पाळला जातो.
सिंहांचे संरक्षण, त्यांच्या अधिवासाचे संवर्धन आणि
सिंहांच्या संवर्धनाबाबत जागरूकता निर्माण करणे हा या दिवसाचा
प्रमुख उद्देश आहे.
भारतातील आशियाई सिंहांचा जगातील एकमेव जंगली अधिवास
गुजरातमधील गिर परिसरात आहे.
📌 Static GK (पर्यावरण व वन्यजीव):
- आशियाई सिंहांचा अधिवास: गिर परिसर, गुजरात.
- IUCN Status: Endangered.
- Project Lion: भारत सरकारने 2020 मध्ये घोषित केलेला सिंह संवर्धनाशी संबंधित उपक्रम.
🏛️ अधिकृत स्रोत:
Ministry of Environment, Forest and Climate Change
⚖️ कायदा व प्रशासन
भारताचे Solicitor General
Solicitor General of India हे भारत सरकारचे
वरिष्ठ कायदेविषयक अधिकारी असून ते Attorney General of India
यांना कायदेशीर कामकाजात सहाय्य करतात.
हे पद भारतीय संविधानात स्वतंत्रपणे नमूद केलेले
घटनात्मक पद नाही.
📌 Static GK:
- Attorney General: संविधानाच्या कलम 76 अंतर्गत घटनात्मक पद.
- Solicitor General: घटनात्मक पद नाही.
- भूमिका: भारत सरकारला कायदेशीर बाबींमध्ये सहाय्य करणे.
🏛️ अधिकृत स्रोत:
Ministry of Law & Justice
❓ 10 MCQs – बहुपर्यायी सराव प्रश्न
1. World Biofuel Day दरवर्षी कोणत्या दिवशी पाळला जातो?
(A) 8 ऑगस्ट
(B) 9 ऑगस्ट
(C) 10 ऑगस्ट
(D) 12 ऑगस्ट
(A) 8 ऑगस्ट
(B) 9 ऑगस्ट
(C) 10 ऑगस्ट
(D) 12 ऑगस्ट
उत्तर: (C) 10 ऑगस्ट
2. E20 अंतर्गत पेट्रोलमध्ये किती टक्के इथेनॉल मिश्रणाचे लक्ष्य आहे?
(A) 10%
(B) 15%
(C) 20%
(D) 25%
(A) 10%
(B) 15%
(C) 20%
(D) 25%
उत्तर: (C) 20%
3. शेवाळापासून (Algae) तयार होणारे जैवइंधन कोणत्या पिढीत मोडते?
(A) प्रथम पिढी
(B) दुसरी पिढी
(C) तिसरी पिढी
(D) चौथी पिढी
(A) प्रथम पिढी
(B) दुसरी पिढी
(C) तिसरी पिढी
(D) चौथी पिढी
उत्तर: (C) तिसरी पिढी (3rd Generation)
4. NABARD ची स्थापना कोणत्या समितीच्या शिफारशीनुसार झाली?
(A) नरसिंहम समिती
(B) बी. शिवरामन समिती
(C) केळकर समिती
(D) उर्जित पटेल समिती
(A) नरसिंहम समिती
(B) बी. शिवरामन समिती
(C) केळकर समिती
(D) उर्जित पटेल समिती
उत्तर: (B) बी. शिवरामन समिती
5. Global Biofuels Alliance (GBA) च्या स्थापनेत
खालीलपैकी कोणत्या देशांचा प्रमुख सहभाग होता?
(A) भारत, अमेरिका आणि ब्राझील
(B) भारत, चीन आणि रशिया
(C) भारत, जपान आणि जर्मनी
(D) भारत, ऑस्ट्रेलिया आणि ब्रिटन
(A) भारत, अमेरिका आणि ब्राझील
(B) भारत, चीन आणि रशिया
(C) भारत, जपान आणि जर्मनी
(D) भारत, ऑस्ट्रेलिया आणि ब्रिटन
उत्तर: (A) भारत, अमेरिका आणि ब्राझील
6. भारतातील आशियाई सिंहांचा जगातील एकमेव जंगली अधिवास
कोणत्या परिसरात आहे?
(A) काझीरंगा
(B) गिर परिसर
(C) जिम कॉर्बेट
(D) ताडोबा
(A) काझीरंगा
(B) गिर परिसर
(C) जिम कॉर्बेट
(D) ताडोबा
उत्तर: (B) गिर परिसर, गुजरात
7. AICTE ला वैधानिक दर्जा कोणत्या वर्षी मिळाला?
(A) 1945
(B) 1956
(C) 1987
(D) 1992
(A) 1945
(B) 1956
(C) 1987
(D) 1992
उत्तर: (C) 1987
8. भारतीय क्रीडा प्राधिकरणाची (SAI) स्थापना कोणत्या वर्षी झाली?
(A) 1975
(B) 1984
(C) 1991
(D) 2000
(A) 1975
(B) 1984
(C) 1991
(D) 2000
उत्तर: (B) 1984
9. खालीलपैकी कोणते पद घटनात्मक पद नाही?
(A) भारताचे Attorney General
(B) भारताचे Solicitor General
(C) नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG)
(D) भारताचे Comptroller and Auditor General
(A) भारताचे Attorney General
(B) भारताचे Solicitor General
(C) नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG)
(D) भारताचे Comptroller and Auditor General
उत्तर: (B) भारताचे Solicitor General
10. World Lion Day कधी पाळला जातो?
(A) 29 जुलै
(B) 9 ऑगस्ट
(C) 10 ऑगस्ट
(D) 12 ऑगस्ट
(A) 29 जुलै
(B) 9 ऑगस्ट
(C) 10 ऑगस्ट
(D) 12 ऑगस्ट
उत्तर: (C) 10 ऑगस्ट
✅ FAQ – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्र. 1) World Biofuel Day 10 ऑगस्ट रोजी का पाळला जातो?
उत्तर:
10 ऑगस्ट 1893 रोजी सर रुडॉल्फ डिझेल यांनी
शेंगदाण्याच्या तेलावर डिझेल इंजिन चालवण्याचे प्रदर्शन
केले होते. या ऐतिहासिक घटनेशी संबंधित स्मरण म्हणून
भारतात 10 ऑगस्ट रोजी World Biofuel Day पाळला जातो.
प्र. 2) 1G आणि 2G जैवइंधनांमध्ये काय फरक आहे?
उत्तर:
1st Generation जैवइंधनासाठी प्रामुख्याने अन्नपिके
वापरली जातात, तर 2nd Generation जैवइंधनासाठी
बिगर-अन्न जैवभार, कृषी अवशेष आणि लिग्नोसेल्युलोसिक
biomass वापरला जातो.
प्र. 3) Attorney General आणि Solicitor General मध्ये काय फरक आहे?
उत्तर:
Attorney General हे संविधानाच्या कलम 76 अंतर्गत
घटनात्मक पद आहे. Solicitor General हे घटनात्मक पद
नसून भारत सरकारच्या कायदेशीर कामकाजात Attorney General
यांना सहाय्य करणारे वरिष्ठ कायदेविषयक अधिकारी आहेत.
वाचकांनो,
‘नोकरी
वार्ता’
चे चॅनेल जॉईन केले आहे का?
अजून नाही? तर लगेच बटणावर क्लिक करा आणि सर्व सरकारी नोकऱ्यांचे
ताजे अपडेट्स
‘नोकरीवार्ता’
वर मिळवा!
