सातारा कोतवाल भरती परीक्षा 2023 प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका | Satara Kotwal Bharti 2023 Previous Year Question Paper

सातारा कोतवाल भरती परीक्षा 2023 प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका | Satara Kotwal Bharti 2023 Previous Year Question Paper

📝 Satara Kotwal Bharti 2023 Question Paper & Answer Key (उत्तर व स्पष्टीकरणासह)

१) पुणे व सातारा जिल्ह्याची सीमा कोणत्या नदीने स्पष्ट केली आहे?

(A) कृष्णा
(B) कोयना
(C) नीरा
(D) भीमा

✅ उत्तर: (C) नीरा

📖 स्पष्टीकरण: पुणे आणि सातारा जिल्ह्यांच्या सीमेवरून नीरा नदी वाहते, ज्यामुळे या दोन जिल्ह्यांची नैसर्गिक सीमा स्पष्ट होते.

२) सातारा जिल्ह्यातील पुस्तकांचे गाव कोठे आहे?

(A) लोणंद
(B) सिद्धनाथवाडी
(C) मांघर
(D) भिलार

✅ उत्तर: (D) भिलार

📖 स्पष्टीकरण: महाबळेश्वरजवळील ‘भिलार’ हे गाव भारतातील पहिले ‘पुस्तकांचे गाव’ म्हणून प्रसिद्ध आहे.

३) महू-हातगेघर धरण कोणत्या नदीवर आहे?

(A) कृष्णा
(B) उरमोडी
(C) कन्हेर
(D) कुडाळी

✅ उत्तर: (D) कुडाळी

📖 स्पष्टीकरण: सातारा जिल्ह्यातील जावळी/वाई तालुक्यातील महू-हातगेघर धरण हे कुडाळी नदीवर बांधलेले आहे.

४) महाबळेश्वर तालुक्यात तसेच वाई तालुक्याच्या पश्चिम भागात कोणत्या प्रकारची मृदा आढळते?

(A) जांभी
(B) गाळाची
(C) काळी
(D) खडकाळ

✅ उत्तर: (A) जांभी

📖 स्पष्टीकरण: जास्त पावसाच्या आणि सह्याद्रीच्या उंच पर्वतीय भागात (महाबळेश्वर व वाईचा पश्चिम भाग) प्रामुख्याने जांभी मृदा (Laterite Soil) आढळते.

५) ‘शिवाजी सागर’ हे नाव कोणत्या धरणाच्या जलाशयाला देण्यात आले आहे?

(A) कोयना
(B) उरमोडी
(C) वीर
(D) कन्हेर

✅ उत्तर: (A) कोयना

📖 स्पष्टीकरण: सातारा जिल्ह्यातील कोयना धरणाच्या विशाल जलाशयाला ‘शिवाजी सागर’ असे नाव देण्यात आले आहे.

६) प्रतापगड किल्ला सातारा जिल्ह्याच्या कोणत्या तालुक्यात आहे?

(A) वाई
(B) जावळी
(C) महाबळेश्वर
(D) सातारा

✅ उत्तर: (C) महाबळेश्वर

📖 स्पष्टीकरण: ऐतिहासिक प्रतापगड किल्ला हा सातारा जिल्ह्यातील महाबळेश्वर तालुक्यात स्थित आहे.

७) ‘आपल्या जवळच असणाऱ्या वस्तूचा गावभर शोध घेणे’ या अर्थाची योग्य म्हण ओळखा.

(A) गोगलगाय अन पोटात पाय
(B) काखेला कळसा गावाला वळसा
(C) इथेच आहे पण दिसत नाही
(D) चुलीपुढे चुली

✅ उत्तर: (B) काखेला कळसा गावाला वळसा

📖 स्पष्टीकरण: एखादी वस्तू जवळच असताना सर्वत्र शोधत राहणे या स्थितीसाठी ‘काखेला कळसा गावाला वळसा’ ही म्हण वापरली जाते.

८) पुढीलपैकी विरुद्धार्थी शब्दांची चुकीची जोडी ओळखा.

(A) स्तुती × निंदा
(B) कृतज्ञ × कृतघ्न
(C) सुज्ञ × तज्ञ
(D) कृपा × अवकृपा

✅ उत्तर: (C) सुज्ञ × तज्ञ

📖 स्पष्टीकरण: सुज्ञ आणि तज्ञ हे विरुद्धार्थी शब्द नसून दोन्ही ज्ञानी किंवा जाणकार या अर्थाने वापरले जातात (सुज्ञचा विरुद्धार्थी अज्ञ असा होतो).

९) ग्रंथ व ग्रंथकार यांची अयोग्य जोडी निवडा.

(A) ग्रामगीता – संत तुकडोजी महाराज
(B) गीता रहस्य – आचार्य विनोबा भावे
(C) दासबोध – समर्थ रामदास
(D) भावार्थ रामायण – संत एकनाथ

✅ उत्तर: (B) गीता रहस्य – आचार्य विनोबा भावे

📖 स्पष्टीकरण: ‘गीता रहस्य’ हा ग्रंथ लोकमान्य टिळक यांनी लिहिला आहे. (विनोबा भावे यांनी ‘गीताई’ लिहिली आहे).

१०) ‘तालुक्याचे शासकीय वसुलीचे उद्दिष्ट पूर्ण झाले नसल्यामुळे जिल्हाधिकारी यांनी सर्व अधिकाऱ्यांना कडक शब्दात समजावले.’ या वाक्यातील अधोरेखित अर्थाचा वाक्प्रचार सांगा.

(A) कान उपटणे
(B) तोंडात बोटे घालणे
(C) कपाळावर हात मारणे
(D) गहिवरून येणे

✅ उत्तर: (A) कान उपटणे

📖 स्पष्टीकरण: ‘कडक शब्दात समजावणे’ किंवा कडक ताकीद देणे या अर्थासाठी ‘कान उपटणे’ हा वाक्प्रचार वापरला जातो.

११) ब्राह्मो समाजाची स्थापना कोणी केली?

(A) महर्षी शिंदे
(B) राजा राममोहन रॉय
(C) महात्मा फुले
(D) दयानंद सरस्वती

✅ उत्तर: (B) राजा राममोहन रॉय

📖 स्पष्टीकरण: राजा राममोहन रॉय यांनी १८२८ मध्ये बंगालमध्ये ‘ब्राह्मो समाज’ची स्थापना केली.

१२) पुणे येथील शैक्षणिक विद्यापीठास कोणाचे नाव देण्यात आले आहे?

(A) महात्मा ज्योतिबा फुले
(B) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
(C) सावित्रीबाई फुले
(D) महर्षी गोविंद रानडे

✅ उत्तर: (C) सावित्रीबाई फुले

📖 स्पष्टीकरण: पुणे विद्यापीठाचे नाव बदलून ‘सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ’ असे ठेवण्यात आले आहे.

१३) “तुम मुझे खून दो, मैं तुम्हे आजादी दूंगा” हे वाक्य खालीलपैकी कोणी म्हटले आहे?

(A) सरदार भगतसिंग
(B) लोकमान्य टिळक
(C) रवींद्रनाथ टागोर
(D) नेताजी सुभाषचंद्र बोस

✅ उत्तर: (D) नेताजी सुभाषचंद्र बोस

📖 स्पष्टीकरण: आझाद हिंद सेनेचे प्रमुख नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांनी भारतीयांना स्वातंत्र्यलढ्यात प्रेरित करण्यासाठी ही प्रसिद्ध घोषणा दिली होती.

१४) लोणार सरोवर कोणत्या जिल्ह्यामध्ये आहे?

(A) हिंगोली
(B) अमरावती
(C) बुलढाणा
(D) नागपूर

✅ उत्तर: (C) बुलढाणा

📖 स्पष्टीकरण: उल्कापातामुळे निर्माण झालेले खऱ्या पाण्याचे प्रसिद्ध लोणार सरोवर बुलढाणा जिल्ह्यात आहे.

१५) राज्याच्या मुख्यमंत्र्यांना शपथ देण्याचे कार्य कोण करतात?

(A) उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश
(B) पंतप्रधान
(C) राष्ट्रपती
(D) राज्यपाल

✅ उत्तर: (D) राज्यपाल

📖 स्पष्टीकरण: संविधानानुसार राज्यातील मुख्यमंत्र्यांना व मंत्रिमंडळाला पदाची व गोपनीयतेची शपथ राज्यपाल देतात.

१६) विधान परिषदेच्या निवडणुकीसाठी खालीलपैकी कोण मतदान करू शकत नाही?

(A) नगरसेवक
(B) शिक्षक
(C) सर्वसामान्य मतदार
(D) जिल्हा परिषद सदस्य

✅ उत्तर: (C) सर्वसामान्य मतदार

📖 स्पष्टीकरण: विधान परिषद हे अप्रत्यक्ष निवडणुकीद्वारे निवडले जाणारे सभागृह आहे; यात सर्वसामान्य मतदार थेट मतदान करत नाहीत.

१७) महाराष्ट्र राज्याचे पहिले मुख्यमंत्री कोण होते?

(A) यशवंतराव चव्हाण
(B) बाळासाहेब देसाई
(C) शरद पवार
(D) वसंतराव नाईक

✅ उत्तर: (A) यशवंतराव चव्हाण

📖 स्पष्टीकरण: १ मे १९६० रोजी महाराष्ट्र राज्य स्थापनेनंतर राज्याचे पहिले मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण झाले.

१८) राज्यातील कोणत्या दोन नद्यांचा संगम सातारा जिल्ह्यातील कराड या ठिकाणी झाला आहे?

(A) कृष्णा – वेण्णा
(B) कोयना – उत्तरमांड
(C) कृष्णा – उरमोडी
(D) कृष्णा – कोयना

✅ उत्तर: (D) कृष्णा – कोयना

📖 स्पष्टीकरण: कराड येथील ‘प्रीतीसंगम’ येथे कृष्णा आणि कोयना या दोन नद्यांचा संगम होतो.

१९) पुढीलपैकी कोणत्या संख्येस ३ व ५ ने निःशेष भाग जातो?

(A) ६१४२५५
(B) ७१३४०५
(C) ८०१४५०
(D) यांपैकी नाही

✅ उत्तर: (C) ८०१४५०

📖 स्पष्टीकरण: ५ च्या कसोटीनुसार शेवटी ० किंवा ५ असावे, आणि ३ च्या कसोटीनुसार अंकाची बेरीज ३ च्या पटीत असावी. ८०१४५० च्या अंकांची बेरीज ८+०+१+४+५+० = १८ आहे, ज्याला ३ ने भाग जातो व शेवटी ० असल्याने ५ नेही भाग जातो.

२०) समीरने ₹ २५५ चे गहू, ₹ ३४२ चे तांदूळ, ₹ १५७ ची साखर घेतली व दुकानदारास ₹ २००० ची नोट दिली तर दुकानदार समीरला किती रक्कम परत देईल?

(A) ₹ २४६
(B) ₹ १२४६
(C) ₹ ११४६
(D) ₹ १०४६

✅ उत्तर: (B) ₹ १२४६

📖 स्पष्टीकरण: एकूण खरेदी = २५५ + ३४२ + १५७ = ₹ ७५४. परत मिळणारी रक्कम = २००० – ७५४ = ₹ १२४६.

२१) खालील संख्या अंकामध्ये कशी लिहाल? ‘आठ कोटी आठ हजार आठशे आठ’

(A) ८,०८,००,८०८
(B) ८,००,०८,८०८
(C) ८,००,८०,८०८
(D) ८०,००,८०,८०८

✅ उत्तर: (B) ८,००,०८,८०८

📖 स्पष्टीकरण: आठ कोटी = ८,००,००,०००, आठ हजार = ८,०००, आठशे आठ = ८०८. सर्वांची बेरीज = ८,००,०८,८०८ येते.

२२) दरसाल दरशेकडा १० दराने ₹ १,२०० चे दोन वर्षाचे सरळव्याज किती येईल?

(A) ₹ २२०
(B) ₹ १२०
(C) ₹ २४०
(D) ₹ २६०

✅ उत्तर: (C) ₹ २४०

📖 स्पष्टीकरण: सरळव्याज = (मुद्दल × दर × काळ) / १०० = (१२०० × १० × २) / १०० = २४० रुपये.

२३) भारताच्या सध्याच्या राष्ट्रपती कोण आहेत?

(A) प्रतिभाताई पाटील
(B) द्रौपदी मुर्मू
(C) स्मृती इराणी
(D) किरण बेदी

✅ उत्तर: (B) द्रौपदी मुर्मू

📖 स्पष्टीकरण: श्रीमती द्रौपदी मुर्मू या भारताच्या १५ व्या व सध्याच्या राष्ट्रपती आहेत.

२४) भारताने खालीलपैकी कोणत्या अंतराळ मोहिमेची नुकतीच सुरुवात केली? (ऑगस्ट २०२६ नुसार)

(A) चांद्रयान-३
(B) मंगळयान-३
(C) ब्राह्मयान-३
(D) सौरयान-३

✅ उत्तर: (A) चांद्रयान-३

📖 स्पष्टीकरण: ISRO ने १४ जुलै २०२३ रोजी ‘चांद्रयान-३’ ही मोहीम यशस्वीरीत्या लाँच केली होती.

२५) गटात न बसणारे पद ओळखा.

(A) चंद्र
(B) मंगळ
(C) गुरु
(D) शनी

✅ उत्तर: (A) चंद्र

📖 स्पष्टीकरण: मंगळ, गुरु व शनी हे ‘ग्रह’ आहेत, तर चंद्र हा पृथ्वीचा ‘उपग्रह’ आहे.

२६) पुढील संख्या मालिकेत प्रश्नचिन्हाच्या जागी येणारा पर्याय निवडा: ४, ७, १३, २५, ४९, ?

(A) ५९
(B) ९७
(C) ९५
(D) ६९

✅ उत्तर: (B) ९७

📖 स्पष्टीकरण: फरक दुप्पट होत आहे: +३, +६, +१२, +२४, +४८. त्यामुळे ४९ + ४८ = ९७.

२७) गावात दुष्काळ जाहीर झाल्यावर खालीलपैकी कोणती गोष्ट करण्यात येत नाही?

(A) शेतसारा वसुलीस स्थगिती
(B) वीज बिलामध्ये सवलत
(C) शेतीसाठी मुबलक पाणीपुरवठा
(D) शालेय फी मध्ये सवलत

✅ उत्तर: (C) शेतीसाठी मुबलक पाणीपुरवठा

📖 स्पष्टीकरण: दुष्काळात पाण्याचे दुर्भिक्ष असल्याने शेतीसाठी मुबलक पाणी पुरवणे शक्य नसते. बाकीच्या आर्थिक सवलती दिल्या जातात.

२८) एका सांकेतिक भाषेत ‘५’ ला ‘४’ म्हटले, ‘+’ ला ‘×’ म्हटले, व ‘४’ ला ‘२’ म्हटले, तर ४ + ३ × ५ = ?

(A) ३०
(B) ३६
(C) १९
(D) ६०

✅ उत्तर: (B) ३६

📖 स्पष्टीकरण: चिन्हे व अंक बदलून: ४ ऐवजी २, + ऐवजी ×, आणि ५ ऐवजी ४. म्हणून समीकरण २ × ३ × ६ = ३६ बनते.

२९) एका संख्येला २५ ने भागले असता भागाकार १३ येतो व बाकी २२ येते तर ती संख्या कोणती?

(A) ३५५
(B) ३४७
(C) ३५०
(D) ३६५

✅ उत्तर: (B) ३४७

📖 स्पष्टीकरण: संख्या = (भाजक × भागाकार) + बाकी = (२५ × १३) + २२ = ३२५ + २२ = ३४७.

३०) पुढील संख्या मालिकेतील चुकीचे पद पर्यायातून निवडा: ११, २७, ५१, ८३, १०२, १७१

(A) ५१
(B) २७
(C) १७१
(D) १०२

✅ उत्तर: (D) १०२

📖 स्पष्टीकरण: मालिकेतील आकृतीबंध: ३²+२=११, ५²+२=२७, ७²+२=५१, ९²+२=८३, ११²+२=१२३ (येथे १०२ दिले आहे), १३²+२=१७१. त्यामुळे १०२ हे पद चुकीचे आहे.

३१) एका रांगेत सविताच्या उजवीकडे १५ व डावीकडे ११ मुली उभ्या आहेत. याच रांगेत मध्यभागी उभ्या असलेल्या कविताचा क्रमांक कितवा?

(A) १२ वा
(B) १३ वा
(C) १४ वा
(D) १५ वा

✅ उत्तर: (C) १४ वा

📖 स्पष्टीकरण: एकूण मुली = ११ (डावीकडे) + १ (सविता) + १५ (उजवीकडे) = २७. मध्यभागी असलेल्या कविताचा क्रमांक = (२७ + १) / २ = १४ वा.

३२) एका आयताकृती बागेचे क्षेत्रफळ ११४ चौ.से.मी. आहे. आयताची लांबी १९ से.मी. असेल तर त्या आयताकृती बागेची परिमिती किती?

(A) ४२ से.मी.
(B) २५ से.मी.
(C) ४८ से.मी.
(D) ५० से.मी.

✅ उत्तर: (D) ५० से.मी.

📖 स्पष्टीकरण: रुंदी = क्षेत्रफळ / लांबी = ११४ / १९ = ६ से.मी. परिमिती = २ × (लांबी + रुंदी) = २ × (१९ + ६) = २ × २५ = ५० से.मी.

३३) एका आमराईत आठ रांगेत ५२८ झाडे आहेत, प्रत्येक रांगेतील झाडांची संख्या समान असल्यास अशा ४५ रांगेत एकूण किती झाडे असतील?

(A) २९७०
(B) २९५०
(C) ३६०
(D) २७००

✅ उत्तर: (A) २९७०

📖 स्पष्टीकरण: एका रांगेतील झाडे = ५२८ / ८ = ६६. म्हणून ४५ रांगेतील झाडे = ४५ × ६६ = २९७०.

३४) दीपक क्रिकेट व फुटबॉल खेळतो, चंद्रगुप्त हॉकी खेळतो, सागर फुटबॉल व कबड्डी खेळतो व नितीन फुटबॉल सोडून सर्व खेळ खेळतो तर कबड्डी हा खेळ खेळणारे कोण?

(A) दीपक व राजेंद्र
(B) फक्त सागर
(C) सागर व नितीन
(D) दीपक व नितीन

✅ उत्तर: (C) सागर व नितीन

📖 स्पष्टीकरण: सागर थेट कबड्डी खेळतो. नितीन ‘फुटबॉल सोडून सर्व खेळ’ खेळतो, म्हणजेच तो कबड्डीसुद्धा खेळतो. त्यामुळे सागर व नितीन दोघे कबड्डी खेळतात.

३५) शरीरामध्ये ज्ञानेंद्रियांची संख्या किती आहे?

(A) ४
(B) ५
(C) ३
(D) ६

✅ उत्तर: (B) ५

📖 स्पष्टीकरण: मानवी शरीरात डोळे, कान, नाक, जीभ आणि त्वचा ही ५ ज्ञानेंद्रिये असतात.

३६) सोडावॉटर मधून बाहेर पडणारा वायू कोणता असतो?

(A) कार्बन मोनॉक्साइड
(B) कार्बन सल्फाइड
(C) कार्बन डायऑक्साइड
(D) कार्बन

✅ उत्तर: (C) कार्बन डायऑक्साइड

📖 स्पष्टीकरण: सोडावॉटर तयार करताना पाण्यात दाबाखाली कार्बन डायऑक्साइड (CO₂) वायू विरघळवलेला असतो.

३७) खालीलपैकी कोणता गट शरीराला प्रथिने पुरवतो?

(A) पालेभाज्या
(B) कडधान्य
(C) फळे
(D) तृणधान्य

✅ उत्तर: (B) कडधान्य

📖 स्पष्टीकरण: कडधान्ये (डाळी, मूग, हरभरा इ.) ही प्रथिनांचा (Proteins) मुख्य आणि उत्तम स्त्रोत असतात.

३८) किती तारखेला सर्वात लहान दिवस व सर्वात मोठी रात्र असते?

(A) २२ डिसेंबर
(B) २२ सप्टेंबर
(C) २१ जून
(D) २१ मार्च

✅ उत्तर: (A) २२ डिसेंबर

📖 स्पष्टीकरण: उत्तर गोलार्धात २२ डिसेंबर रोजी वर्षातील सर्वात लहान दिवस आणि सर्वात मोठी रात्र असते.

३९) सातारा जिल्ह्याच्या पश्चिमेला कोणते जिल्हे येतात?

(A) पुणे व सोलापूर
(B) सोलापूर व सांगली
(C) सांगली व कोल्हापूर
(D) रत्नागिरी व रायगड

✅ उत्तर: (D) रत्नागिरी व रायगड

📖 स्पष्टीकरण: सातारा जिल्ह्याच्या पश्चिमेस सह्याद्रीच्या पलीकडे कोकणातील रत्नागिरी आणि रायगड जिल्हे येतात.

४०) पुढीलपैकी अयोग्य जोड्या ओळखा: अ) ५० वर्षे – सुवर्ण महोत्सव, ब) ६० वर्षे – साठी महोत्सव, क) ७५ वर्षे – अमृत महोत्सव, ड) १२५ वर्षे – रौप्य महोत्सव

(A) फक्त अ आणि क
(B) फक्त अ आणि ब
(C) फक्त क आणि ड
(D) फक्त ब आणि ड

✅ उत्तर: (D) फक्त ब आणि ड

📖 स्पष्टीकरण: ६० वर्षे म्हणजे ‘हीरक महोत्सव’ (साठी नव्हे) आणि २५ वर्षे म्हणजे ‘रौप्य महोत्सव’ (१२५ वर्षे नव्हे). त्यामुळे (ब) आणि (ड) या अयोग्य जोड्या आहेत.

४१) शुद्ध शब्द ओळखा.

(A) दुरगंध
(B) दूरगंध
(C) दुर्गंध
(D) दुगरध

✅ उत्तर: (C) दुर्गंध

📖 स्पष्टीकरण: व्याकरणदृष्ट्या ‘दुर्गंध’ हा शब्द शुद्ध व योग्य आहे.

४२) ‘मला त्यांनी खेळण्याचा छंद लावला’ या वाक्यातील नाम ओळखा.

(A) मला
(B) छंद
(C) त्यांनी
(D) लावला

✅ उत्तर: (B) छंद

📖 स्पष्टीकरण: ‘मला’ व ‘त्यांनी’ ही सर्वनामे आहेत, ‘लावला’ हे क्रियापद आहे; तर ‘छंद’ हे भाववाचक नाम आहे.

४३) ‘मला चित्रकला स्पर्धेत प्रथम क्रमांक…’ पुढील वाक्यासाठी योग्य क्रियापद पर्यायातून निवडा.

(A) मिळवला
(B) मिळवू
(C) मिळवते
(D) मिळाला

✅ उत्तर: (D) मिळाला

📖 स्पष्टीकरण: दिलेल्या वाक्याचा अर्थ पूर्ण करण्यासाठी ‘मिळाला’ हे योग्य व अर्थपूर्ण क्रियापद आहे.

४४) पुढीलपैकी विशेषण असणारा पर्याय निवडा.

(A) कान
(B) छान
(C) पान
(D) दान

✅ उत्तर: (B) छान

📖 स्पष्टीकरण: ‘छान’ हा शब्द नामाची माहिती सांगणारा गुणवाचक शब्द (विशेषण) आहे.

४५) ‘आपण चमचमणाऱ्या चंद्र-चांदण्यांची शोभा पहायला जाऊ.’ या वाक्याचा काळ ओळखा.

(A) भूतकाळ
(B) भविष्यकाळ
(C) वर्तमानकाळ
(D) साधा काळ

✅ उत्तर: (B) भविष्यकाळ

📖 स्पष्टीकरण: ‘जाऊ’ या क्रियापदावरून क्रिया पुढे घडणार असल्याचे स्पष्ट होते, म्हणून हा भविष्यकाळ आहे.

४६) गावातील तलाठी कार्यालयास कोणत्या नावाने संबोधिले जाते?

(A) मंडळ
(B) कचेरी
(C) सजा
(D) चावडी

✅ उत्तर: (D) चावडी

📖 स्पष्टीकरण: गावात तलाठी जिथे बसून काम करतात किंवा महसुली कामकाज चालते, त्या ठिकाणाला चावडी म्हटले जाते.

टीप: “सजा” हा शब्द महसूल प्रशासनातील तलाठी सजा (Talathi Saja) या कार्यक्षेत्रासाठी वापरला जातो; त्यामुळे प्रश्नात कार्यालयास कोणत्या नावाने विचारले असल्यास चावडी हे अपेक्षित उत्तर आहे.

४७) महसूल दिन किती तारखेला साजरा केला जातो?

(A) १ ऑगस्ट
(B) १ एप्रिल
(C) १ मे
(D) १ जून

✅ उत्तर: (A) १ ऑगस्ट

📖 स्पष्टीकरण: महाराष्ट्र शासनातर्फे दरवर्षी १ ऑगस्ट हा दिवस ‘महसूल दिन’ म्हणून साजरा केला जातो.

४८) सातारा जिल्ह्यातील मांढरदेवी दुर्घटना कधी घडली?

(A) सन २००६
(B) सन २०१०
(C) सन २००३
(D) सन २००५

✅ उत्तर: (D) सन २००५

📖 स्पष्टीकरण: २५ जानेवारी २००५ रोजी वाई तालुक्यातील मांढरदेवी येथील कालोबाच्या यात्रेत भीषण चेंगराचेंगरीची दुर्घटना घडली होती.

४९) खालीलपैकी कोणते काम कोतवालाचे नाही?

(A) पक्षकारांना नोटीस बजावणे
(B) महसूल वसुली नोटीस बजावणे
(C) गावामध्ये दिवाबत्ती करणे
(D) चावडीची स्वच्छता

✅ उत्तर: (C) गावामध्ये दिवाबत्ती करणे

📖 स्पष्टीकरण: गावातील दिवाबत्तीची सोय करणे ही जबाबदारी ग्रामपंचायतीची असते, कोतवालाची नाही.

५०) रशिया या देशाचे राष्ट्राध्यक्ष खालीलपैकी कोण आहेत?

(A) व्लादिमीर पुतीन
(B) मिखाईल गोर्बाचेव्ह
(C) जो बायडेन
(D) वोलोडिमिर झेलेन्स्की

✅ उत्तर: (A) व्लादिमीर पुतीन

📖 स्पष्टीकरण: व्लादिमीर पुतीन हे रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष आहेत.

ही Satara Kotwal Bharti Question Paper 2023 ची माहिती आपल्या मित्रांना आणि गरजू उमेदवारांना नक्की शेअर करा.

Latest Government Jobs, Bharti, Recruitment, Result, Hall Ticket आणि Current Affairs Updates साठी NaukriVarta Group मध्ये Join व्हा.

तुमच्या कोतवाल भरती २०२३ (उपविभाग वाई, जिल्हा-सातारा) या प्रश्नपत्रिकेवर आधारित ५ महत्त्वाचे FAQ (वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न) खाली देत आहे:

📌 कोतवाल भरती २०२३ – महत्त्वाचे FAQ

१) कोतवाल पदासाठी निवड प्रक्रिया कशी आहे?

✅ उत्तर: कोतवाल पदासाठी लिखित परीक्षा (Written Exam) घेतली जाते. या परीक्षेत साधारणपणे ५० बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ) विचारले जातात. यामध्ये सामान्य ज्ञान, मराठी व्याकरण, अंकगणित, बुद्धिमत्ता चाचणी आणि स्थानिक भूगोल/इतिहास या विषयांचा समावेश असतो. लिखित परीक्षेनंतर मुलाखत (Interview) किंवा कागदपत्रांची पडताळणी (Document Verification) केली जाते.

📖 स्पष्टीकरण: कोतवाल हे गावपातळीवरील महसूल विभागातील महत्त्वाचे पद असल्याने, उमेदवाराची स्थानिक माहिती, शैक्षणिक पात्रता आणि सामान्य ज्ञान यांची चाचणी घेतली जाते.

२) कोतवाल पदासाठी शैक्षणिक पात्रता काय आहे?

✅ उत्तर: सामान्यतः कोतवाल पदासाठी किमान ७वी किंवा १०वी उत्तीर्ण असणे आवश्यक असते. मात्र, विभागानिहाय शैक्षणिक पात्रतेत बदल होऊ शकतो. काही ठिकाणी १२वी किंवा पदवी देखील मागवली जाते. अधिकृत जाहिरात (Notification) नुसारच पात्रता तपासावी.

📖 स्पष्टीकरण: कोतवालाच्या कामात महसूली कागदपत्रे, वसुली, नोटीस बजावणे इ. कामे असल्याने वाचन-लेखन कौशल्य आवश्यक असते.

३) कोतवाल पदाची कामे (Job Profile) कोणती?

✅ उत्तर: कोतवालाच्या मुख्य कामांमध्ये खालील बाबींचा समावेश असतो:

• नोटीस बजावणे – महसूल वसुली, पक्षकारांना नोटीस पोहोचवणे.
• चावडीची स्वच्छता व देखभाल – तलाठी कार्यालय (चावडी) स्वच्छ ठेवणे.
• शासकीय कागदपत्रांची हाताळणी – कागदपत्रे निर्धारित ठिकाणी पोहोचवणे.
• गावातील जाहीराती – शासनाच्या सूचना गावात प्रसारित करणे.
• महसूल विभागाला सहाय्य – तलाठी व इतर महसूल अधिकाऱ्यांना मदत करणे.

📖 स्पष्टीकरण: कोतवाल हा गावातील महसूल यंत्रणेतील सर्वात खालच्या पातळीवरील कर्मचारी असतो. त्याच्या कामात प्रामुख्याने कागदपत्रांची हाताळणी आणि संपर्क साधणे यांचा समावेश असतो.

४) कोतवाल भरती परीक्षेत कोणते विषय विचारले जातात?

✅ उत्तर: कोतवाल भरती परीक्षेत खालील विषयांवर प्रश्न विचारले जातात:

📖 स्पष्टीकरण: तुम्ही दिलेल्या ५० प्रश्नांच्या आधारे हे स्पष्ट होते की परीक्षेत स्थानिक जिल्ह्याच्या भूगोल, इतिहास आणि महसूल विभागाशी संबंधित प्रश्नांना विशेष महत्त्व दिले जाते.

५) कोतवाल पदासाठी वयोमर्यादा (Age Limit) किती आहे?

✅ उत्तर: कोतवाल पदासाठी सामान्यतः किमान १८ वर्षे आणि कमाल ३८ वर्षे वयोमर्यादा असते. मात्र, आरक्षित प्रवर्ग (SC/ST/OBC/PwBD) असलेल्या उमेदवारांना शासनाच्या नियमानुसार वयोमर्यादेत सूट (Age Relaxation) दिली जाते. अचूक वयोमर्यादेसाठी अधिकृत जाहिरात (Notification) तपासावी.

📖 स्पष्टीकरण: शासकीय नोकऱ्यांमध्ये वयोमर्यादा ही एक महत्त्वाची पात्रता असते. आरक्षित प्रवर्गांना नियमानुसार ३ ते ५ वर्षांची सूट दिली जाते.