प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजना (PM-KISAN) 2026 | पात्रता, अर्ज प्रक्रिया, हप्ते व संपूर्ण माहिती
प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी
केंद्र सरकारची शेतकऱ्यांना आर्थिक सहाय्य योजना
📌 महत्त्वाच्या तारखा (लक्षात ठेवा!)
✅ प्रभावी तारीख : १ डिसेंबर २०१८
📅 कट-ऑफ तारीख : १ फेब्रुवारी २०१९
⚠️ ५ वर्षे कट-ऑफ बदलणार नाही : वारसा वगळता
✅ वारसा : वारसा हक्काने जमीन = पात्र
विभागकृषी मंत्रालय, भारत सरकार
लाभ₹६,०००/वर्ष (₹२,००० × ३ हप्ते)
लाभार्थी संख्या१२.५० कोटी कुटुंबे
प्रभावी तारीख✅ १ डिसेंबर २०१८
कट-ऑफ तारीख📅 १ फेब्रुवारी २०१९
अधिकृत वेबसाइटpmkisan.gov.in
स्थिती✅ Active
📋 या पृष्ठावरील विषयसूची
📌 प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजना शेतकरी सहाय्य
📌 योजनेचा परिचय
- योजनेचे नाव : प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजना (PM-KISAN)
- सुरू झाली : २४ फेब्रुवारी २०१९
- 📅 प्रभावी तारीख : १ डिसेंबर २०१८ (यापासून लाभ मिळतो)
- 📅 कट-ऑफ तारीख : १ फेब्रुवारी २०१९ (याआधी जमीन असावी)
- ⚠️ कट-ऑफ बदल : पुढील ५ वर्षांसाठी कट-ऑफ तारीख बदलता येणार नाही (वारसा वगळता)
- विभाग : कृषी मंत्रालय, भारत सरकार
- लाभार्थी : १२.५० कोटी लघु व सीमांत शेतकरी कुटुंबे
- निधी तरतूद (२०१८-१९) : ₹२०,००० कोटी
- निधी तरतूद (२०१९-२०) : ₹७५,००० कोटी
- लक्ष्य : शेतकऱ्यांना आर्थिक सहाय्य देऊन कर्जाऊ कोंडीतून मुक्त करणे
🎯 योजनेचा उद्देश
- उद्देश : लघु व सीमांत शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे
- आर्थिक सहाय्य : शेतीसाठी लागणारे इनपुट (बियाणे, खते, कीटकनाशके) खरेदीसाठी आर्थिक मदत
- कर्जाऊ कोंडीतून मुक्ती : शेतकऱ्यांना व्याजखाऊ सावकारांच्या कोंडीतून मुक्त करणे
- शेती सातत्य : शेतकरी शेतीच्या कामात टिकून राहावा यासाठी प्रोत्साहन
👥 पात्रता निकष
- कोण अर्ज करू शकतो : सर्व लघु व सीमांत शेतकरी
- 📋 कुटुंबाची व्याख्या : पती, पत्नी आणि अल्पवयीन मुले (एकत्रित कुटुंब)
- जमीन : कुटुंबाकडे २ हेक्टरपर्यंत (५ एकर) शेती जमीन असणे आवश्यक
- ⚠️ कट-ऑफ तारीख : १ फेब्रुवारी २०१९ रोजी जमिनीच्या नोंदीत नाव असणे आवश्यक
- 📅 प्रभावी तारीख : १ डिसेंबर २०१८ पासून योजना प्रभावी
- निवासी अट : भारताचा नागरिक असणे आवश्यक
- बँक खाते : आधार लिंक असलेले स्वतःचे बँक खाते असावे
- ✅ वारसा हक्क : वारसा हक्काने जमीन मिळाल्यास पात्रता राहते
- 📢 योनेत बदल : १ जून २०१९ पासून सर्व शेतकऱ्यांना लाभ
🚫 अपात्रता निकष
- सरकारी नोकरी : कुटुंबातील कोणीही सदस्य शासकीय/निमशासकीय सेवेत असेल
- ⚠️ पेन्शन : कुटुंबातील सदस्याला ₹१०,००० पेक्षा जास्त मासिक पेन्शन मिळत असेल
- करदाता : कुटुंबातील कोणीही सदस्य आयकरदाता असेल
- जनप्रतिनिधी : कुटुंबातील कोणीही सदस्य खासदार/आमदार असेल किंवा होता
- व्यावसायिक : डॉक्टर, वकील, अभियंता, CA आदी व्यावसायिक
- ⚠️ १ फेब्रुवारी २०१९ नंतर जमीन : या तारखेनंतर जमीन विकत घेतल्यास पुढील ५ वर्षे अपात्र
- 📢 उच्च आर्थिक स्तर : सरकारने निर्धारित केलेल्या उच्च आर्थिक स्तरातील व्यक्ती (वेगळे सूचित केले जाईल)
💰 लाभ
- आर्थिक सहाय्य : ₹६,००० प्रति वर्ष
- हप्ते : ३ हप्त्यांमध्ये (प्रत्येकी ₹२,०००)
- हप्ता कालावधी : एप्रिल-जुलै, ऑगस्ट-नोव्हेंबर, डिसेंबर-मार्च
- भरणा पद्धत : थेट बँक खात्यात DBT (Direct Benefit Transfer)
- पहिला हप्ता : ०१ डिसेंबर २०१८ ते ३१ मार्च २०१९ कालावधीसाठी
📄 आवश्यक कागदपत्रे
- अर्ज : ऑनलाइन/ऑफलाइन अर्ज
- आधार कार्ड : लाभार्थीचे आधार कार्ड (अनिवार्य)
- आधार नसल्यास : पहिल्या हप्त्यासाठी पर्यायी ओळख दस्तऐवज (मात्र पुढील हप्त्यांसाठी आधार अनिवार्य)
- जमीन पावती : ७/१२ उतारा किंवा जमिनीचा दस्तऐवज
- बँक पासबुक : पहिल्या पानाची छायाप्रत (आधार लिंक्ड)
- फोटो : पासपोर्ट आकाराचा फोटो
- मोबाइल नंबर : नोंदणीकृत मोबाइल क्रमांक
📝 अर्ज प्रक्रिया
- ऑनलाइन अर्ज : अधिकृत पोर्टल वर अर्ज करा
- Step-by-step :
१) pmkisan.gov.in वर जा
२) “नवीन नोंदणी” वर क्लिक करा
३) सर्व माहिती अचूक भरा
४) आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा
५) अर्ज सबमिट करा
६) संदर्भ क्रमांक जतन करा - ऑफलाइन : जिल्हा कृषी अधिकारी कार्यालयात अर्ज करता येतो
- 📢 नोंद : आधारशिवाय पहिला हप्ता मिळू शकतो, परंतु पुढील हप्त्यांसाठी आधार अनिवार्य आहे
🌐 अधिकृत संकेतस्थळ
- वेबसाइट : pmkisan.gov.in
- पोर्टलवर उपलब्ध : लाभार्थी यादी, हप्ता स्थिती, नवीन नोंदणी
- मॉनिटरिंग : केंद्र, राज्य व जिल्हा स्तरावर देखरेख समिती
📅 महत्त्वाच्या तारखा
| घटना | तारीख / स्थिती |
|---|---|
| योजना घोषणा | १ फेब्रुवारी २०१९ |
| 📅 योजना प्रभावी तारीख | ✅ १ डिसेंबर २०१८ (यापासून लाभ मिळतो) |
| 📅 पात्रता कट-ऑफ तारीख | ✅ १ फेब्रुवारी २०१९ (याआधी जमीन असावी) |
| योजनेत बदल (सर्व शेतकरी) | १ जून २०१९ |
| पहिला हप्ता (२०१८-१९) | ०१ डिसेंबर २०१८ – ३१ मार्च २०१९ |
| पहिला हप्ता (२०२६-२७) | एप्रिल-जुलै २०२६ |
| दुसरा हप्ता (२०२६-२७) | ऑगस्ट-नोव्हेंबर २०२६ |
| तिसरा हप्ता (२०२६-२७) | डिसेंबर २०२६ – मार्च २०२७ |
❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
पीएम-किसान योजना काय आहे? ▼
ही केंद्र सरकारची योजना असून, शेतकऱ्यांना वार्षिक ₹६,००० चे तीन हप्त्यांमध्ये आर्थिक सहाय्य दिले जाते. योजना १ डिसेंबर २०१८ पासून प्रभावी आहे.
पात्रता काय आहे? ▼
सर्व लघु व सीमांत शेतकरी (कुटुंबातील सर्व सदस्य एकत्रित), ज्यांच्याकडे शेती जमीन आहे. १ फेब्रुवारी २०१९ रोजी जमिनीच्या नोंदीत नाव असणे आवश्यक. कुटुंबाची व्याख्या – पती, पत्नी आणि अल्पवयीन मुले.
किती लाभ मिळतो? ▼
₹६,००० प्रति वर्ष (₹२,००० × ३ हप्ते)
अर्ज कुठे करावा? ▼
pmkisan.gov.in वर ऑनलाइन किंवा जिल्हा कृषी अधिकारी कार्यालयात ऑफलाइन
हप्ता कधी मिळतो? ▼
एप्रिल-जुलै, ऑगस्ट-नोव्हेंबर, डिसेंबर-मार्च या कालावधीत ३ हप्ते. पहिला हप्ता ०१ डिसेंबर २०१८ ते ३१ मार्च २०१९ कालावधीसाठी.
१ फेब्रुवारी २०१९ नंतर जमीन घेतली तर? ▼
जर १ फेब्रुवारी २०१९ नंतर जमीन विकत घेतली असेल, तर ते कुटुंब पुढील ५ वर्षांसाठी अपात्र ठरते. वारसा हक्काने जमीन मिळाल्यास अपवाद आहे.
योजना कधीपासून प्रभावी आहे? ▼
ही योजना १ डिसेंबर २०१८ पासून प्रभावी आहे. त्यामुळे या तारखेपासूनचा लाभ पात्र शेतकऱ्यांना मिळतो.
वारसा हक्काने जमीन मिळाल्यास? ▼
वारसा हक्काने जमीन मिळाल्यास, ती खरेदी केलेली जमीन मानली जात नाही. त्यामुळे पात्रता राहते आणि अपात्रतेचा नियम लागू होत नाही.
आधार नसेल तर काय? ▼
पहिल्या हप्त्यासाठी आधारशिवाय पर्यायी ओळख दस्तऐवज स्वीकारले जातात. परंतु पुढील हप्त्यांसाठी आधार अनिवार्य आहे. त्यामुळे लवकरात लवकर आधार नोंदणी करावी.
⚠️ महत्त्वाच्या सूचना
- 📅 कट-ऑफ तारीख : पात्रता १ फेब्रुवारी २०१९ रोजीच्या जमिनीच्या नोंदींवरून ठरते
- 📅 प्रभावी तारीख : योजना १ डिसेंबर २०१८ पासून प्रभावी आहे
- ⚠️ नवीन जमीन : १ फेब्रुवारी २०१९ नंतर जमीन विकत घेतल्यास पुढील ५ वर्षे अपात्र
- ✅ वारसा : वारसा हक्काने जमीन मिळाल्यास अपात्रता लागू होत नाही
- 📢 योजनेत बदल : १ जून २०१९ पासून सर्व शेतकऱ्यांना लाभ (जमिनीच्या आकारमानाची अट नाही)
- 🆔 आधार : पहिल्या हप्त्यासाठी पर्यायी दस्तऐवज, पुढील हप्त्यांसाठी आधार अनिवार्य
- 📊 मॉनिटरिंग : केंद्र, राज्य व जिल्हा स्तरावर देखरेख समिती (केंद्रीय स्तरावर Cabinet Secretary च्या अध्यक्षतेखाली)
- ई-केवायसी : नियमित ई-केवायसी अपडेट करणे आवश्यक
- फसवणूक : कोणत्याही मध्यस्थावर विश्वास ठेवू नका, फक्त अधिकृत पोर्टल वापरा
📢 नवीन अपडेट्स
- जुलै २०२६ : पहिल्या हप्त्याचे वितरण सुरू
- नवीन नोंदणी : नवीन शेतकऱ्यांची नोंदणी सुरू आहे
- लाभार्थी : १० कोटींहून अधिक शेतकरी योजनेचा लाभ घेत आहेत
- ई-केवायसी : सर्व लाभार्थींनी ई-केवायसी अपडेट करणे आवश्यक
📥 डाउनलोड विभाग
- टीप :योजना PDF, अर्जाचा नमुना आणि मार्गदर्शक PDF यांच्या थेट डाउनलोड लिंक्स अधिकृत वेबसाइटवर उपलब्ध आहेत.
📚 संदर्भ व स्रोत (Citations & References)
🔄 शेवटचे अपडेट : ०९ जुलै २०२६
वाचकांनो, ‘नोकरी वार्ता’ चे
चॅनेल जॉईन केले आहे का?
अजून नाही? तर लगेच खालील बटणावर क्लिक करा आणि सर्व सरकारी नोकऱ्यांचे
ताजे अपडेट्स
‘नोकरी वार्ता’
वर थेट आपल्या मोबाईलवर मिळवा!
